Justitie ziet veel fraude met coronaregelingen, maar slechts een klein deel wordt vervolgd. Dat blijkt uit een reconstructie van NRC Handelsblad. Opsporingsinstanties willen vooral criminele bendes voor de rechter krijgen en nieuwe fraude voorkomen.
Voorkómen in plaats van opsporen
De FIOD heeft niet genoeg mensen om alle coronafraudeurs op te sporen en voor de rechter te brengen. Dat verklaart FIOD-directeur intelligence Edo Edens in NRC Handelsblad. De aanpak van de FIOD is daarom gericht op het voorkómen van fraude. Dit gebeurt door kennis over de werkwijze van fraudeurs te delen met de overheidsinstanties die subsidies verstrekken. ‘Meehelpen de kraan dicht te draaien, is veel effectiever dan dweilen terwijl de kraan openstaat’ laat Edens optekenen.
Bendes
Opsporingsinstanties, FIOD en Inspectie SZW werken samen met het Openbaar Ministerie, maar doen vooral strafrechtelijk onderzoek naar de grootste fraude en de grootste criminelen, de georganiseerde bendes. Een kleine minderheid van de signalen over mogelijke fraude leidt tot een strafzaak. Afgelopen dinsdag meldde NRC Handelsblad al dat vooral de vastelastensubsidie TVL populair is onder fraudeurs. Kleine ondernemers met omzetverlies konden vorig jaar zomer maximaal 50.000 euro krijgen en nu zelfs 550.000 euro, voor een periode van drie maanden. Twee officieren van justitie noemden een frauduleuze TVL-aanvraag tot begin dit jaar ‘veel te makkelijk’, omdat basale controles zoals een identiteitscheck ontbraken.
Veel meer TVL dan NOW-fraude
Tot februari van dit jaar kreeg de Inspectie SZW 730 signalen van mogelijke fraude, vooral met de loonsubsidie NOW. Dat leidde tot 16 grote strafrechtelijke onderzoeken en 11 kleinere. Er zijn nog geen veroordelingen. Bij de fiscale opsporingsdienst FIOD, die zich vooral richt op fraude met de TVL-regeling, komen veel meer signalen van fraude binnen. Alleen al de Financial Intelligence Unit, het overheidsmeldpunt voor ongebruikelijke financiële transacties, laat weten dat het 3.690 ‘verdacht verklaarde dossiers’ heeft gedeeld met de FIOD, waarvan 1.770 te maken hebben met de TVL. Ook de politie heeft deze dossiers ontvangen. Tot veel zaken leidt dit niet, weet NRC Handelsblad. De FIOD en de Inspectie SZW kregen met het gesjoemel met coronaregelingen een extra taak erbij, maar niet meer personeel.
Knock and talk
De inspectie begon daarom met zogenoemde knock-and-talk-gesprekken. Die methode heeft zij afgekeken van de politie. Inspecteurs bezoeken indieners van een verdachte NOW-aanvraag dan onverwachts thuis. Bijna dertig van zulke bezoekjes legde de inspectie af. Bij grotere zaken, waar veel geld mee gemoeid is, of waar bekende criminelen bij betrokken zijn, werkt de aanpak niet. Intussen worden de uitvoeringsinstanties – mede door informatie die zij van de opsporingsdiensten krijgen – steeds wijzer. Waar fraudeurs vorig jaar nog op andermans naam een frauduleuze TVL-aanvraag konden doen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), is dat nu een stuk moeilijker. Sinds april dit jaar krijgt iedere TVL-aanvrager een grondige identiteitscheck. En sinds januari jongstleden controleert de RVO ook altijd vooraf of de omzetgegevens die een aanvrager invult over 2019 overeenkomen met de omzetcijfers die de Belastingdienst van dat bedrijf heeft.
Bron: NRC Handelsblad
