Hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek hekelt in het FD het eigenbelang waardoor belastingadviseurs zich bij de lobby laten leiden. ‘Het begint een gênante vertoning te worden.’
Van de Streek verwijst naar de vragen die de NOB over het Belastingplan 2022 heeft gesteld. Die ‘heeft demissionair staatssecretaris Hans Vijlbrief op zijn bureau laten liggen’. ‘Ook laat hij een lange lijst vragen van de belastingadviseurs onbeantwoord over een aanhangig wetsvoorstel dat beoogt een hardnekkig belastinggat in de winstbelasting te dichten. Vijlbrief lijkt hiermee een streep in het zand te hebben getrokken.’
Leven in het verleden
Volgens de hoogleraar is de lobby van de belastingadviseurs agressief en het spoor bijster. ‘De adviseurs weten zich duidelijk geen raad met de veranderde maatschappelijke opvattingen over het fenomeen belastingontwijking. Dat fenomeen heeft overigens niet alleen betrekking op de fiscale constructies van multinationals, maar betreft in het algemeen het uitventen van de kleinste technische details van belastingwetten ten faveure van cliënten. Veel belastingadviseurs lijken nog te leven in het verleden waarin een goed vestigingsklimaat gelijk stond aan een fiscaal paradijs. Het kan niet anders dat de demissionair staatssecretaris met zijn actie de beroepsgroep een wake-upcall heeft willen geven.’
Eigen portemonnee
In het commentaar van de NOB voeren de gevolgen voor het fiscale vestigingsklimaat de boventoon, aldus Van de Streek. ‘Hierbij draait het niet zelden om de eigen portemonnee. Een gedegen beoordeling van een wetsvoorstel voor het vestigingsklimaat zou overigens een economische analyse vergen, die ik nog nooit in een wetscommentaar van de belastingadviseurs heb aangetroffen.’ Veeleer stellen fiscaal adviseurs vragen waarmee ze de randen van een voorgestelde belastingwet opzoeken, aldus de hoogleraar. ‘Een actueel voorbeeld van zo’n vraag is hoe het aanhangige wetsvoorstel dat belastinggaten beoogt te dichten specifiek uitpakt voor onzakelijke transacties in concernverband met een vennootschap in Singapore of Hong Kong. Wat heeft de samenleving aan een antwoord op deze vraag?’
Vijlbrief antwoordt alsnog
Vijlbrief is inmiddels wel ingegaan op Kamervragen over een artikel van hoogleraar fiscale economie Edwin Heithuis, waarin hij met een verwijzing naar de toeslagenaffaire stelt dat ‘de Tweede Kamer opnieuw geschoffeerd‘ is door het niet integraal behandelen van de commentaren van NOB en RB. ‘Deze beantwoording heeft niet integraal plaatsgevonden, maar zoveel mogelijk bij het betreffende onderdeel, daar waar een fractie heeft gevraagd om op een specifiek onderdeel te reageren. Hiervoor is gekozen omdat de vragen van deze beroeps- en belangenorganisaties doorgaans voor een belangrijk deel overlappen met vragen die reeds gesteld zijn door leden van uw Kamer zelf, aldus Vijlbrief. Hij heeft toegezegd alsnog deze week met een beantwoording te komen.
