De Tweede Kamer wil dat brievenbusfirma’s worden aangepakt om een Russische geldvlucht te voorkomen. Maar dat is in de praktijk niet te doen, schrijft onder meer BN/De Stem. Die schat dat er zo’n 25 miljard aan Russisch kapitaal via Nederland wordt weggesluisd.
Europarlementariër Paul Tang noemt Nederland ‘handlanger van corrupte kleptocraten’, via brievenbusfirma’s, belastingverdragen, gunstige fiscale afspraken met multinationals en ruim baan voor trustkantoren. ‘De afgelopen jaren worden we steeds weer geconfronteerd met de uitwassen van die houding. Dat nu de sancties tegen Rusland makkelijk kunnen worden omzeild via ons land, is het zoveelste bewijs dat we hiermee moeten ophouden.’
Grote geldsluis
Ons land is na Cyprus en Bermuda volgens cijfers van IMF en Oeso al jaren de grootste geldsluis voor Russische investeringen. Volgens de Russische Centrale Bank ging in 2019 bijna 45,7 miljard dollar, ofwel ruim 40 miljoen euro, aan Russisch kapitaal en goederen naar ons land. Ongeveer 80% bestaat uit vermogen. Onduidelijk is hoeveel via brievenbusfirma’s loopt, maar de krant schat dat op € 25 miljard. Hoogleraar fiscale economie Peter Kavelaars geeft aan dat niemand precies weet hoe de geldstromen lopen, juist omdat de constructies zijn bedoeld om te voorkomen dat bron en herkomst van geld bekend worden.
Spoor snel bijster
Volgens DNB waren er in 2015 305 brievenbusfirma’s met aantoonbaar Russische banden. Het actuele getal wil de toezichthouder niet noemen. Voorkomen van doorsluizen van geld is moeilijk, geeft Kavelaars aan. ‘Er lopen bij financiële instellingen al jaren enorme programma’s voor toezicht op witwassen en criminele geldstromen. Rusland zal daar na deze sancties echt speerpunt zijn. Maar ook voor de grootste banken is het vrijwel onmogelijk om geldstromen via brievenbusfirma’s te achterhalen. Als er vijf van zulke vennootschappen tussen de brievenbusfirma en de echte eigenaar zitten, dan ben je zo het spoor bijster.’ Doordat trustkantoren het zicht op de werkelijke eigenaren benemen, is controle is bijna ondoenlijk, zegt de hoogleraar. ‘Zeker omdat de informatievoorziening vanuit trustkantoren vaak uitermate lang wordt getraineerd.’
Mouw aan te passen
Branchevereniging Holland Quaestor liet eerder weten dat inmiddels meldingen bij DNB zijn gedaan over het blokkeren van Russische tegoeden en dat de hoeveelheid Russische klanten sinds 2014 is afgenomen tot minder dan tien. Maar Kavelaars denkt niet dat de dubieuze geldstromen verdwijnen. ‘Die nemen een andere route, buiten Nederland. China doet niet mee met sancties. Russen kunnen geldstromen eenvoudig via een Chinese dochter naar Nederland sluizen – en dan weer verder. Als de belangen groot genoeg zijn, is hier echt wel een mouw aan te passen.’
Stofkam
Europarlementariër Tang vindt dat ‘de stofkam moet door die brievenbusfirma’s en hun handlangers’. Daarbij horen volgens hem banken, trustkantoren, advocaten, accountants en belastingkantoren. ‘We werken nu mee aan corruptie.’
Bron: BN/De Stem
