Bijna een op de drie IB-ondernemers heeft een (al dan niet actief benutte) fiscale oudedagsreserve op de balans staan, laat staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit) aan de Tweede Kamer weten. De regeling vervalt volgend jaar.
Kamerlid Goudzwaard van JA21 had vragen gesteld over een ‘dreigend belastingdrama’ voor zzp’ers die gebruikmaken van de fiscale oudedagsreserve, maar tegenover die virtuele pensioenpot geen daadwerkelijke vermogensopbouw stellen en geen geld apart zetten. Er zijn zo’n 300.000 IB-ondernemers die een FOR op de balans hebben staan, circa 30 procent van het totale aantal IB-ondernemers, heeft Van Rij uitgezocht. ‘Jaarlijks voegen gemiddeld 80.000 ondernemers een bedrag toe aan de FOR van in totaal gemiddeld € 470 miljoen en onttrekken gemiddeld 26.000 ondernemers een bedrag aan de FOR van in totaal gemiddeld € 370 miljoen.’ Bijna 13.000 ondernemers, 48 procent van het totaal, betaalt een premie voor een inkomensvoorziening terwijl gelijktijdig een bedrag aan de FOR wordt onttrokken. In geld uitgedrukt is daarmee 53 procent van het totale totale bedrag van € 197 miljoen gemoeid.
Voor ruim de helft louter uitstelmiddel
Ruim de helft stelt dus louter belasting uit met de regeling. ‘Het risico bestaat dat ondernemers die gebruikmaken van de FOR met een hoge belastingclaim te maken krijgen als op het moment van het vrijvallen van de FOR geen lijfrente wordt gekocht. De hoogte van de belastingclaim is afhankelijk van de hoogte van de FOR. Als het goed is heeft de ondernemer (en zijn adviseur) hier rekening mee gehouden. De ondernemer heeft gedurende die jaren uiteraard ook belastinguitstel genoten.’ Valt de FOR vrij bij staking van de onderneming, dan kan een deel van de opbrengst van de verkoop van de onderneming worden aangewend voor de betaling van de belastingschuld, aldus Van Rij.
Pensioenwet biedt genoeg mogelijkheden
De minister gaat geen maatregelen treffen om de fiscale valkuil aan te pakken, in het licht van de Wet toekomst pensioenen. ‘Daarmee wordt de ruimte vergroot om in de derde pijler fiscaal gefaciliteerd een oudedagsvoorziening op te bouwen. Daarmee wordt een stap wordt gezet richting een arbeidsvormneutraal pensioenkader. Derhalve worden de mogelijkheden om als ondernemer te sparen voor de oudedag vergroot.’ Sterker nog: de FOR gaat helemaal van de baan, zoals geadviseerd door de Raad van State. ‘Als onderdeel van het Belastingplan 2023 zal worden voorgesteld de FOR af te schaffen in de vorm van het, met ingang van 1 januari 2023, niet meer (verder) mogen opbouwen van de FOR, waarbij de tot en met 2022 opgebouwde FOR op basis van de huidige regels kan worden afgewikkeld.’
