Een bedrijf dat nieuwe middelen ontwikkelt voor het vervoer van medicijnen heeft ten onrechte zijn aanvraag voor NOW 2-steun afgewezen zien worden. Bij de oorspronkelijke omzet mag namelijk – anders dan Sociale Zaken oordeelde – ook voor de ontwikkeling verkregen subsidie worden meegerekend, zo besluit de rechtbank.
Het bedrijf Meds2Go Travel ontwikkelt, produceert en verkoopt koelproducten voor het veilig bewaren en vervoeren van medicijnen. Dat doet het sinds 2017 en in de eerste jaren ligt het accent met name op de ontwikkeling en niet op de verkoop. In juni 2021 doet het een aanvraag op grond van de NOW2-regeling, waarbij diverse subsidies als inkomsten en dus omzet worden opgegeven. Het leidt tot een voorschot van 21.848. Maar dat voorschot moet bij de definitieve beoordeling worden terugbetaald: de opgegeven (referentie)omzet is geen omzet, zo oordeelt het ministerie, en daarom bedroeg de omzetdaling over de betreffende periode nul procent.
‘Alle baten uit normale activiteiten’
Het bedrijf stapt naar de rechter, die zich buigt over de vraag wat precies omzet is volgens de NOW. In de wet wordt dat gedefinieerd als ‘de opbrengst uit levering van goederen en diensten uit het bedrijf van de rechtspersoon, onder aftrek van kortingen en dergelijke en van over de omzet geheven belastingen’. Maar voor de NOW 2 geldt ook dat alle baten die voortkomen uit de uitvoering van normale activiteiten van een organisatie, ook als deze gewoonlijk met een andere term dan omzet worden aangeduid, onder omzet vallen. ‘Achtergrond van deze bepaling is dat voor sommige werkgevers het ‘normale’ omzetbegrip niet goed toepasbaar is. Het gaat dan om werkgevers die financiering vanuit (semi)publieke middelen ontvangen waarmee loonkosten worden betaald, zoals non-profitorganisaties. Baten, opbrengsten en andere voordelen zoals subsidies die voortvloeien uit reguliere (bedrijfs)activiteiten van dergelijke werkgevers vallen daarom ook onder het omzetbegrip van de NOW.’
Niet alleen voor non-profitorganisaties
Het ministerie van Sociale Zaken vindt dat subsidies alleen voor de omzet meetellen als ze worden toegekend aan non-profitorganisaties. Maar daar is de rechter het niet mee eens: ‘De tekst van de regeling heeft het immers in algemene zin over alle baten die voortkomen uit de uitvoering van normale activiteiten van een organisatie. Het accountantsprotocol behorende bij de NOW2 licht bovendien toe dat het van belang is dat de term netto-omzet breed is gedefinieerd, en verwijst voor verdere uitleg van het omzetbegrip naar de brief aan de Tweede Kamer van 9 december 2020 (met bijlage III van die brief) en de frequently asked questions op de website van de NBA.’ In die brief staat dat de belangrijkste vraag is of inkomsten – onder welke naam dan ook – te koppelen zijn aan reguliere activiteiten van de werkgever. Ook elders wordt geen onderscheid gemaakt tussen commerciële bedrijven en non-profitorganisaties als het gaat om de vraag of baten die voortvloeien uit reguliere activiteiten onder omzet vallen.
Ontwikkeling is reguliere activiteit
De volgende vraag is of het ontwikkelen van een product een reguliere activiteit is van het bedrijf. En dat is het geval, oordeelt de rechter. Met name de eerste jaren na de oprichting in 2017 stond dat centraal: ‘De producten die eiseres uiteindelijk wil verkopen, bestonden op dat moment nog niet. Anders gezegd: eiseres houdt zich bezig met medisch-technische innovatie. Zij onderscheidt zich daarmee van bedrijven die gericht zijn op de in- en verkoop van al bestaande (medische) producten; bedrijven waarvan de omzet dus hoofdzakelijk afhankelijk is van het leveren van producten tegen een bepaalde prijs. Voor eiseres is dat anders. Voor haar geldt: eerst de innovatie, dan de verkoop, waarbij duidelijk is dat zonder innovatie het bedrijf niet zou en kan bestaan. Het ontwikkelen van producten is daarmee volgens de rechtbank een reguliere activiteit van eiseres.’
En de aard van die activiteit sluit uit dat de omzet wordt gegenereerd door levering van een goed of dienst, zo overweegt de rechter. ‘Eiseres is voor wat betreft de innovatieve productontwikkeling een werkgever waarvoor het ‘normale’ omzetbegrip dus niet goed toepasbaar is. Uitgaande van een ruimte uitleg van het netto-omzetbegrip dat zo dicht mogelijk aansluiting zoekt bij het activiteitenniveau van de onderneming, vindt de rechtbank dat baten die voortvloeien uit die productontwikkeling onder omzet vallen in de zin van de NOW2, ook als deze met een andere term dan omzet worden aangeduid.’
Subsidies van provincie en EU
Het bedrijf heeft provinciale subsidie gekregen voor innovatiestimulering en daarnaast van de Europese organisaties EIT en ESA financiële middelen gekregen om het bedrijf verder te ontwikkelen. ‘Met deze financiële middelen heeft eiseres haar bedrijf kunnen laten groeien gericht op het ontwikkelen van innovatieve producten. De rechtbank vindt dat de door eiseres ontvangen baten dus voortvloeien uit reguliere bedrijfsactiviteiten. Deze baten vallen daarom onder het omzetbegrip van de NOW2.’
Daarmee moet de NOW-aanvraag binnen zes weken opnieuw worden beoordeeld.
Rechtbank Den Haag, 13 januari 2023, gepubliceerd 13 maart 2023
