Inspecteur-generaal Bart Snels van belastingen, toeslagen en douane vindt dat het toeslagenstelsel snel moet worden afgeschaft. Nog altijd komen elk jaar 150.000 huishoudens in financiële nood omdat ze zorg, huur- of een andere toeslag moeten terugbetalen, stelt hij in Trouw.
Volgens Snels zijn niet de ambtenaren die het beleid uitvoeren het probleem, maar het toeslagenstelsel zelf. ‘We vragen het onmogelijke van mensen en hebben alle financiële risico’s bij de burgers neergelegd. We tasten met de toeslagen de bestaanszekerheid van mensen aan.’ Dagelijks worden hoge bedragen aan toeslagen teruggevorderd ‘omdat mensen niet op tijd iets hebben doorgegeven, wat ze wel hadden moeten doen: omdat er iets is veranderd in hun inkomen of de samenstelling van het huishouden’.
Bang voor terugvorderingen
Bevoorschotting en het zelf moeten aanvragen zijn de twee fundamentele problemen van het toeslagenstelsel, aldus Snels. ‘We weten dat ten minste een paar honderdduizend huishoudens geen toeslag aanvragen. De Belastingdienst en Toeslagen werken hard om het niet-gebruik terug te dringen. Ze sturen ‘laat-geen-geld-liggenbrieven’. Maar veel niet-gebruikers durven niet eens een toeslag aan te vragen. Ze zijn bang voor de hoge terugvorderingen, of vanwege de toeslagenaffaire.’
Voorspellend vermogen verwacht
Snels werd begin vorig jaar na de toeslagenaffaire door het kabinet aangesteld. Het probleem van het toeslagenstelsel is volgens hem dat van mensen wordt verwacht dat zij kunnen voorspellen of er het komende jaar iets in hun huishouden zal gaan veranderen. ‘Maar je weet toch niet of je gaat scheiden, gaat samenwonen, of dat je partner overlijdt? Je weet toch niet of één van je kinderen plots weer thuis komt wonen, gaat werken en dus een eigen inkomen heeft? Maar al die veranderingen hebben wel direct gevolgen voor het recht op toeslagen. En als je die niet op tijd doorgeeft, krijg je meteen hoge terugvorderingen.’
Staatssecretaris De Vries, verantwoordelijk voor toeslagen, wil voor de zomer plannen voor een nieuw systeem bekendmaken.
Bron: ANP/Trouw
