Een AA gaf afgelopen vrijdag bij de Accountantskamer toe jarenlang flink in de fout te zijn gegaan bij een klant waarmee het financieel slecht ging. Zelf hoopt de accountant zijn titel te kunnen behouden, maar die kans lijkt minimaal. Uit e-mails die hij in het kader van zijn verweer naar de tuchtrechter doorstuurde blijkt dat de AA liefst zeven jaar lang meewerkte aan btw-fraude bij een installatiebedrijf. De klant balanceerde volgens de accountant jarenlang op het randje van een faillissement, “maar ik weet dat dat geen rechtvaardiging is.”
De AA heeft een klein eigen accountantskantoor met controlepraktijk. De installateur, een familiebedrijf, was daar jarenlang klant. De accountant heeft één medewerker in dienst, en huurt daarnaast soms een zzp’er in om bij te springen. In 2016 werd hij al eens eerder 18 maanden doorgehaald.
Gebrekkig kwaliteitsstelsel
De nieuwe tuchtzaak kwam aan het rollen na een toetsing en later een hertoetsing in 2022 van zijn accountantskantoor. De NBA concludeerde dat het kantoor op allerlei vlakken niet aan de eisen voldeed. Werkzaamheden werden onvoldoende gepland, en allerlei werkzaamheden en oordeelsvorming werd niet vastgelegd. Weliswaar schakelde de accountant na de eerste toetsing een serviceorganisatie in om aan de kwaliteitsnormen te kunnen voldoen, maar dat was wat de NBA betreft te laat. Bij de hertoetsing vond de NBA ernstige tekortkomingen in 3 van de 5 dossiers. Een gesprek veranderde het negatieve oordeel over de AA niet, schetste advocaat Rik den Boer (Pels Rijcken) vrijdag namens de NBA. “Hij toonde weinig zelfreflectie en geeft weliswaar op onderdelen fouten toe, maar betwist ook op fundamentele onderdelen wat hem ten laste wordt gelegd.” De beroepsorganisatie besloot dan ook om de accountant tuchtrechtelijk aan te pakken.
Bedreiging en fraude
Daar kwam nog eens bij dat de klant van de accountant zich ondertussen ook bij de NBA had gemeld. De AA, die naar eigen zeggen nog zo’n €50.000 open had staan bij het installatiebedrijf, zou bedreigingen richting hen hebben geuit. Ook had hij bij de vrouw van het ondernemende echtpaar in de IB-aangifte ten onrechte aangegeven dat ze aan het urencriterium voldeed en allerlei bijbehorende aftrekposten toegepast. Bovendien bleek tijdens de voorbereiding op de tuchtzaak uit e-mails dat de accountant had meegewerkt aan btw-fraude. Bij elke btw-aangifte vroeg de AA aan de klant wat hij in moest vullen aan af te dragen btw, in plaats van het correcte bedrag op te geven. Dat was nog niet alles, want de AA zou ook nog eens hebben bemiddeld voor de noodlijdende klant om noodfinanciering los te krijgen bij andere klanten van hem.
Fysieke tegenslagen
Bij de Accountantskamer schetste de AA in zijn betoog vrijdag dat hij de afgelopen jaren met flink wat fysieke tegenslag te maken had gekregen, waaronder een kwaadaardige tumor. “Dat heeft natuurlijk een enorme impact gehad. Maar ik denk dat ik nu wel voldoe aan de normen, al zal dat te laat geweest zijn.” De dossiers “waren inderdaad niet wat het zijn moest”, gaf de accountant wel toe. “Maar dat ik niet in staat zou zijn om de praktijk op korte termijn te verbeteren vind ik een belediging. Met hulp is de organisatie al naar een veel hoger niveau gebracht, ook qua vastleggingen. Ik zie zeker mogelijkheden om mijn kantoor als accountantskantoor te laten functioneren de komende jaren.”
De bedreiging van de klant gaf de accountant wel toe. Nadat de noodlijdende onderneming van de klant was verkocht had hij nog altijd een vordering van een half ton op ze, die ze weigerden te voldoen. De accountant zou teveel gedeclareerd hebben, “terwijl ik 20 jaar lang dag en nacht voor die mensen klaar heb gestaan. Dan knapt er wel eens wat, het gebeurde gewoon. Die man was ook tegen mij agressief, ik ben ook maar een mens die fouten kan maken. Dat is de enige keer in mijn leven dat ik zoiets heb meegemaakt en ik heb mezelf voorgenomen: dat gebeurt me nooit meer.”
Maar over de rol die hij speelde bij het verstrekken van noodfinanciering was de accountant minder schuldbewust. De klant had op een dag opgebeld: heb je klanten die me geld kunnen lenen, want ik zit helemaal vast. “Ik heb heel vermogende klanten, die kunnen makkelijk een ton missen. Daar heb ik nooit een actieve rol in gespeeld verder, of iemand onder druk gezet. Dat zijn mensen die heel goed zelf beslissingen kunnen nemen.” Of er daarbij sprake was van een bedreiging van zijn onafhankelijk vond hij dan ook “moeilijk om te zeggen.”
‘Emotionele druk’
Het meest opmerkelijke deel van de tuchtzitting betrof toch wel het deel over btw-aangiften die de AA voor het installatiebedrijf verzorgde. Uit e-mails die hij in het kader van zijn verweer naar de tuchtrechter doorstuurde bleek dat de AA liefst zeven jaar lang meewerkte aan btw-fraude bij het installatiebedrijf. De accountant vroeg steeds aan de klant hoeveel er aangegeven moest worden. “En deze wetenschap ontlenen we aan de mails die u zelf in het kader van uw verweer aan ons hebt gestuurd”, hield voorzitter De Haan de accountant voor. “Hebt u niet gedacht: als ik dit niet had opgestuurd zouden ze het nooit hebben geweten?” De AA wilde naar eigen zeggen open zijn en stuurde daarom alle belastende stukken, “maar dat heb ik achteraf wel gedacht inderdaad.”
Waarom ook jarenlang met die frauduleuze handelwijze doorgaan, zelfs na een eerdere doorhaling? “Dat had te maken met de emotionele druk van die mensen. Ze zaten continu op het randje van een faillissement, het was eigenlijk het in stand houden van het bedrijf. Je bent vertrouwd met die mensen na 20 jaar, ze raken steeds je emotie. Daardoor heeft het steeds voortgekabbeld. Maar ik had moeten zeggen: we kappen ermee.” Toch bestaan er bij de Accountantskamer ook twijfels over de door de accountant opgevoerde emotionele druk van de klant. “Die vind geen grond in de mails, ik lees nergens: help me, want anders kan ik het personeel niet betalen, alleen: wat maken we er van?”
Het ziet er dan ook niet al te best uit voor de accountant, die zelf nog wel hoop houdt. “Er is veel niet goed gegaan in het verleden. Maar ik ben blij dat ik het achter me heb gelaten en hoop dat u mijn pleidooi om toch als accountant te mogen blijven werken wil overwegen.” De Accountantskamer doet uitspraak over 12 weken.
