Twee oud-managers van de van oorsprong Nederlandse winkelketen Action, een Brit en een Deen, konden volgens NRC ruim 50 miljoen euro incasseren via aandelenpakketten zonder daar belasting over te hoeven betalen.
In 2013 steekt Simon Hathway van de Britse koopjesketen Wilko over naar West-Friesland om bij Action commercieel directeur te worden. Twee jaar later volgt de Deen Frederik Lotz, op dat moment de financiële man bij zuivelconcern Arla. Hij wordt geheadhunt als nieuwe financieel directeur van Action. Zoals gebruikelijk bij een bedrijf in handen van private equity, schaffen de mannen een pakket aandelen Action aan: Hathway koopt zich in voor 1,7 miljoen euro, Lotz voor 7 miljoen. Alignment of interests, heet dat in opkoopjargon. En zoals ook gebruikelijk bij private equity wordt rondom de aandelen een zogeheten hefboomstructuur opgetuigd. Als Action meer waard wordt, stijgt de waarde van de aandelen van de managers extra snel, door een constructie met leningen en Luxemburgse vennootschappen.
Als Hathway bij zijn vertrek in 2018 z’n aandelen verkoopt, zijn die 18,8 miljoen euro waard. De winst van ruim 17 miljoen komt bovenop de bijna 10 miljoen euro dividend die Hathway in de voorgaande jaren ontvangt. Lotz vertrekt in datzelfde jaar en verkoopt zijn pakket voor 22,7 miljoen, met een winst van ruim 15 miljoen euro. Die komt bovenop de 9 miljoen euro dividend die hij ontving.
Hathway en Lotz mogen nu kiezen: ze kunnen de inkomsten uit de Action-aandelen opgeven als inkomsten uit overige werkzaamheden en daarover het toptarief van de inkomstenbelasting van bijna 52 procent betalen. Of ze kunnen gebruikmaken van een speciale route voor private-equitymanagers die sinds 2008 bestaat. In dat geval rekenen ze af tegen het veel lagere box 2-tarief van 25 procent. Box 3, waar gewone aandelen in vallen, is geen optie, die is niet bedoeld voor dit soort ‘lucratieve belangen’.
Partieel buitenlands belastingplichtig
De twee mannen kiezen echter voor een nieuwe, creatieve constructie. Als buitenlanders die in Nederland werken, vallen zij onder de 30 procent-regeling, die expats het recht geeft om een paar jaar lang 30 procent van het salaris belastingvrij te innen. Ze vinken op hun belastingformulier daarnaast het vakje ‘partieel buitenlands belastingplichtig’ aan. Als gevolg daarvan worden de inkomsten naast hun salaris, zoals opbrengsten uit een huis, aandelen of lucratieve belangen, niet in Nederland belast. Dat ze in Nederland werken, bij een Nederlands bedrijf en hun geld in Nederland ontvangen, is voor deze constructie irrelevant.
Als de Belastingdienst in de zomer van 2019 van Action een overzicht van uitbetalingen aan zijn topmanagers ontvangt, begint het de inspecteurs te dagen dat Hathway en Lotz van plan zijn om deze alternatieve route te volgen, zo blijkt uit een vonnis. Na een paar stevige brieven volgen hoge navorderingen. Wat de fiscus betreft zijn de managers volledig belastingplichtig in Nederland. Ze moeten over de ruim 50 miljoen euro die ze kregen gewoon inkomensbelasting betalen, ruim 25 miljoen euro in totaal.
Constructie niet verboden volgens rechtbank
De Brit en de Deen, die na hun jaren bij Action nog wat losse adviesklussen doen en zich onder meer bezighouden met filantropie, willen dit niet. Ze nemen daarom allebei de Amsterdamse advocaat Guido de Bont van De Bont Advocaten in de arm. Die spant zaken aan tegen de fiscus in Haarlem en in Breda, in de buurt van de respectievelijke woonplaatsen van de twee mannen. De rechtbanken zijn vervolgens onverbiddelijk. De constructie met de ‘partiële buitenlandse belastingplicht’ is niet expliciet verboden, oordelen de rechters. De twee mogen al hun miljoenen houden.
Een woordvoerder van de Belastingdienst laat weten dat er hoger beroep is aangetekend, aangezien de fiscus het niet eens is met het oordeel van de rechtbank. Op de vraag of er meer van dit soort constructies bekend zijn, zegt de dienst dat het ,,niet op de hoogte is van andere gevallen waarin een belastingplichtige zich op exact hetzelfde standpunt lijkt te stellen als in deze procedures.” Door een wetswijziging wordt deze route over drie jaar, vanaf 1 januari 2027, niet langer mogelijk, aldus de Belastingdienst.
Bron: NRC
