Bij de behandeling van het Belastingplan 2024 werd een amendement van Pieter Omtzigt aangenomen dat met ingang van 31 december 2025 voorzag in een recht op inzage in het eigen fiscale dossier bij de Belastingdienst met daarbij een bezwaar- en beroepsmogelijkheid. Van Oostenbruggen (Fiscaliteit) staat achter het idee om burgers en bedrijven inzage te geven in hun eigen fiscale dossier, schrijft hij aan de Tweede Kamer. “Het perspectief van waar wij heen willen is duidelijk: burgers en bedrijven moeten zonder inspanning te weten komen wat de Belastingdienst van ze weet. Zoals ik het voor me zie is uiteindelijk sprake van een situatie, waarin burgers en bedrijven zonder voorafgaand verzoek inzage kunnen krijgen in hun eigen fiscaal dossier en hiermee een sterkere rechtspositie hebben.”
ICT zit in de weg
Maar de staatssecretaris moet de Kamer teleurstellen: “Ik constateer dat dit beeld helaas niet mogelijk is op de korte termijn. Het vereist verbeteringen in de ICT-basisfundamenten die pas in 2030 zijn gerealiseerd.” En dat duurt hem te lang: “Ik wil niet tot dan wachten.” Hij schetst een stapsgewijs ingroeimodel, waarbij steeds meer onderdelen van het fiscaal dossier van burgers en bedrijven inzichtelijk worden.
De Belastingdienst en de Douane hebben al aangegeven dat de huidige wet en de huidige ICT inzage niet mogelijk maken. De staatssecretaris wil graag bewerkstelligen dat (fiscale) stukken zonder een daartoe strekkend verzoek ter beschikking worden gesteld. “Deze vorm van actieve openbaarmaking voldoet beter aan de informatiebehoeften van burgers en bedrijven en vergt minder actie van hen.” Daarvoor moet dan wel de wet (de AWR en de Awb) worden aangepast.
Pilot inkomensheffing
De komende periode wordt dat verder vormgegeven. “Voor burgers en bedrijven richt deze aanpak zich er op dat zij delen van hun fiscale dossier eenvoudig, overzichtelijk en zo snel mogelijk kunnen inzien in de ‘Mijn Belastingdienst en/of mijn Douane’-omgeving. Het doel hierbij is om de gebruikersbehoeften centraal te stellen en de fiscale dossiers gebruiksvriendelijk en overzichtelijk te presenteren.”
Er wordt gestart met een pilot voor het middel inkomensheffing (‘IH niet-winst’). “Enerzijds zijn bij de inkomensheffing vanuit eerdere implementaties al veel stukken centraal beschikbaar en kunnen geordend worden naar het dossier. Anderzijds ligt hier de grootste behoefte, het overgrote deel van burgers met een inzagebehoefte (ca. 80%) is primair geïnteresseerd in hun IH-dossiers.”
Er wordt ook een praktijkonderzoek uitgevoerd over de behoefte aan inzage onder een kleine groep
belastingplichtigen.
