Een curator wordt doorgaans betaald uit de boedel van een failliet bedrijf, maar bij ongeveer een kwart van de faillissementen is er sprake van een lege boedel. Hierdoor kunnen noodzakelijke onderzoeken naar onrechtmatigheden of fraude niet worden uitgevoerd. Dit leidt jaarlijks tot bijna acht miljoen euro aan onbetaalde salarissen en dwingt curatoren ertoe om onbetaald werk te verrichten of hun onderzoek stop te zetten.
Pleidooi voor garantiefonds
Om dit probleem aan te pakken, pleiten de onderzoekers voor de invoering van een fonds waaruit curatoren een basisvergoeding van twintig uur per faillissement ontvangen. Dit fonds zou door bedrijven, de Belastingdienst, curatoren en de overheid gezamenlijk gefinancierd moeten worden. De basisvergoeding moet dekking bieden voor de standaardwerkzaamheden bij faillissementen, zoals het inventariseren van bezittingen en schulden en het signaleren van eventuele onrechtmatigheden.
Daarnaast pleiten de onderzoekers voor uitbreiding van de bestaande Garantstellingsregeling Curatoren, zodat ook fraudeonderzoeken kunnen worden gefinancierd. Onderzoeker Jessie Pool van de Universiteit Leiden benadrukt dat bij 30 tot 50 procent van alle faillissementen sprake is van onrechtmatigheden. “Er zijn sterke vermoedens dat fraude vaker voorkomt bij lege boedels, maar harde cijfers ontbreken omdat er simpelweg geen onderzoek naar kan worden gedaan,” aldus Pool.
Problemen bij opsporing
Momenteel kunnen curatoren bij een vermoeden van fraude met een lege boedel drie dingen doen: zelf onderzoek financieren, de zaak laten rusten of een melding doen bij het fraudemeldpunt van de FIOD. Vanwege capaciteitsproblemen bij de politie en het Openbaar Ministerie worden veel zaken echter niet opgepakt, waardoor fraudeurs vrijuit gaan.
Volgens Pool schiet de huidige Garantstellingsregeling tekort, omdat deze alleen specifieke kosten vergoedt en curatoren worden verplicht om de kosten terug te vorderen bij de bestuurders. Dit geeft fraudeurs de mogelijkheid om hun bezittingen tijdig op naam van anderen te zetten. “Als je wilt voorkomen dat fraudeurs ermee wegkomen, moet de overheid garant staan voor de kosten van het fraudeonderzoek, ook als er geen direct geld terugkomt in de boedel,” stelt Pool.
Strengere faillissementsprocedures
Om het werk voor curatoren beheersbaar te houden, adviseren de onderzoekers bovendien om de drempel voor het aanvragen van een faillissement te verhogen. Een snelle scan zou moeten bepalen of een faillissementsaanvraag daadwerkelijk aan een curator moet worden toegewezen, of dat een alternatieve oplossing, zoals turboliquidatie of schuldsanering, meer geschikt is.
De onderzoekers hopen dat hun aanbevelingen leiden tot een effectievere aanpak van faillissementsfraude en een betere bescherming van schuldeisers en werknemers.
Bron: De Telegraaf
