Ook heeft het gerechtshof bepaald dat het geld verbeurd wordt verklaard. De uitspraak is een forse draai ten opzichte van het eerdere vonnis van de rechtbank Amsterdam, die hem slechts een taakstraf oplegde.
De man werkte sinds 2007 bij de Belastingdienst, waar hij mkb-bedrijven controleerde op fraude. In 2020 meldde hij zich ziek. Niet veel later dook zijn naam op in een onderzoek van de Rijkrecherche, nadat in versleutelde berichten via de cryptocommunicatiedienst Sky ECC foto’s opdoken van vertrouwelijke scherminformatie uit systemen van de Belastingdienst.
De berichten, verstuurd in de zomer van 2020, suggereren dat er een ambtenaar was die voor 10.000 euro persoonlijke gegevens uit overheidsdatabases leverde. “We kunnen via sofinummer iedereen wereldwijd natrekken,” stond in één van de berichten. Uiteindelijk leidde het onderzoek naar de Amsterdamse belastingambtenaar. In zijn woning werd bijna een miljoen euro aan contanten gevonden, gebundeld en verstopt in geldkistjes onder het keukenblok.
Rechtbank mild
Hoewel het Openbaar Ministerie destijds twee jaar cel had geëist voor onder meer witwassen, kwam de rechtbank tot een verrassend milde uitspraak: een taakstraf van 180 uur. De rechtbank vond het witwassen niet bewezen, mede omdat de man verklaarde dat hij niet wist dat het geld in zijn woning lag en anderen een sleutel hadden. Wel werd hij schuldig bevonden aan computervredebreuk: hij had stelselmatig informatie opgevraagd uit systemen waar hij beroepshalve toegang toe had, maar die buiten zijn werkterrein vielen, en hij had die informatie gedeeld met derden, onder wie personen met een criminele achtergrond.
Hoger beroep
Het gerechtshof oordeelt nu anders. In hoger beroep wordt het scenario dat de ambtenaar niets wist van het geld in zijn keuken als volstrekt ongeloofwaardig van tafel geveegd:
‘Als ervaringsregel geldt dat de bewoner van een woning geacht wordt weet te hebben van wat er zich in de woning bevindt, tenzij hij aannemelijk kan maken dat hij niet op de hoogte was of kon zijn van een in de woning aangetroffen goed. De enkele omstandigheid dat de verdachte de bewoner is van de woning brengt niet met zich dat hij zich bewust is geweest van de aanwezigheid van het contante geldbedrag van € 920.000,00 achter de keukenplinten. Desondanks kan naar het oordeel van het hof in onderhavige zaak op basis van de volgende omstandigheden worden vastgesteld dat de verdachte wetenschap had van het geldbedrag in de woning. Het hof neemt allereerst in aanmerking dat het geld is aangetroffen in de woning van de verdachte, in een ruimte die dagelijks door de verdachte werd gebruikt, de keuken. Het geld was weliswaar niet direct zichtbaar, maar omdat de plinten van het keukenblok niet bevestigd waren en een van de plinten vaak losliet en geregeld omviel, was de bergplaats van het geld voor de verdachte eenvoudig toegankelijk en, bij het omvallen van de plint zichtbaar.
Daar komt bij dat het hof de verklaring van de verdachte dat het geld buiten zijn medeweten door een of meer anderen in zijn woning moet zijn verborgen, volstrekt ongeloofwaardig acht. Het hof stelt in dit verband voorop dat het, gelet op de uitzonderlijk grote omvang van het aangetroffen contante geldbedrag, hoogst onwaarschijnlijk is dat een derde zonder medeweten van de (hoofd)bewoner van de woning, de verdachte, een dergelijk geldbedrag in de woning heeft verborgen. Het hof stelt verder vast dat niet is gebleken dat personen, anders dan de dochters van de verdachte, (voor langere tijd) beschikten over de huissleutel van de woning van de verdachte. [getuige 2] heeft als getuige bij de rechter-commissaris verklaard dat hij nooit een sleutel van de woning heeft gehad en dus alleen naar binnen kon als de verdachte thuis was. [getuige 3] heeft verklaard dat hij een keer de sleutel van de woning van de verdachte had gekregen, omdat hij daar had geslapen; hij moest de sleutel daarna aan de verdachte teruggeven. Verder is hij nooit in het bezit geweest van de sleutel van de woning. [getuige 1] heeft als getuige bij de rechter-commissaris verklaard nooit in de woning van de verdachte aanwezig te zijn geweest buiten aanwezigheid van de verdachte. De dochters van de verdachte en hun moeder hebben alle drie verklaard dat naar hun weten alleen de verdachte en zijn dochters over de sleutel van de woning beschikten.’
Vertrouwen in fiscus ernstig geschaad
Daarmee is volgens het hof wel degelijk ook sprake van witwassen. Dat wordt de man ernstig aangerekend: ‘De verdachte heeft zich gedurende enkele jaren schuldig gemaakt aan computervredebreuk. In zijn functie als controlemedewerker bij de [rechtspersoon] heeft hij in de systemen van de [rechtspersoon] privacygevoelige informatie opgevraagd en gedeeld met anderen, zonder dat daartoe vanuit de uitoefening van zijn functie enige aanleiding bestond. De systemen van de [rechtspersoon] geven toegang tot een enorme hoeveelheid gegevens van Nederlanders. Van medewerkers van de [rechtspersoon] mag worden verlangd dat zij uiterst zorgvuldig omgaan met de hen ter beschikking staande gegevens. Door op deze wijze te handelen heeft de verdachte het vertrouwen van de samenleving in de [rechtspersoon] ernstig geschaad en dat rekent het hof de verdachte zwaar aan. Het hof weegt in strafverzwarende zin mee dat een deel van de informatie die de verdachte heeft opgevraagd blijkens onderschepte Sky ECC-communicatie terecht is gekomen in het criminele milieu. Daarnaast heeft de verdachte zich schuldig gemaakt aan het witwassen van een contant geldbedrag van € 920.000,00, dat verstopt was achter de plinten van zijn keukenblok. Het witwassen van geld vormt een bedreiging voor de integriteit van het financieel en economisch verkeer en draagt bij aan de instandhouding van crimineel gedrag.’
De man is nu veroordeeld tot 20 maanden gevangenisstraf. Het in beslag genomen bedrag van € 920.000 wordt bovendien definitief verbeurd verklaard.
Gerechtshof Amsterdam, ECLI:NL:GHAMS:2025:1022
