De activiteiten van een BV bestaan uit het verlenen van fiscaal advies en fiscale diensten aan bedrijven buiten de Europese Unie. Een man is bestuurder van de BV die fiscaal vertegenwoordiger is van negen Chinese ondernemingen die goederen leveren aan afnemers in de Europese Unie via diverse websites en platforms. De BV verzorgt voor de Chinese ondernemingen de invoeraangiften in Nederland, de aangiften omzetbelasting, de opgaaf intracommunautaire prestaties en het vervoer van de goederen naar de andere lidstaten. De BV beschikt over een logistiek centrum waar in eerste instantie de ingevoerde goederen naartoe gaan en van waaruit ze vervolgens worden overgebracht naar andere lidstaten.
Een inspecteur stelt over de periode 1 januari 2017 tot en met 31 december 2017 een controle bij de BV in het kader waarvan diverse informatieverzoeken aan andere lidstaten zijn verzonden. Uit de antwoorden op de SCAC-verzoeken leidt de inspecteur af dat de BV betrokken is of kan worden bij btw-fraude. Vervolgens stelt de inspecteur een controle in bij de BV over de periode 1 juli 2018 tot en met 31 juli 2018.
Afleveradres wijkt af van opgaaf ICP
De inspecteur constateert in het opgestelde rapport dat uit de administratie van de BV blijkt dat de goederen door heel Europa worden afgeleverd. De afleveradressen sluiten echter niet aan bij hetgeen in de opgaaf ICP is aangegeven. In veel gevallen blijkt dat het intracommunautaire vervoer in andere landen is geëindigd dan het land waar het BTW identificatienummer is afgegeven.
Voor een aantal transacties, die gelist zijn op Britse btw nummers, waarvan uit de administratie van de BV blijkt dat een deel van die goederen vervoerd is naar distributiecentra in Frankrijk, verstuurt de inspecteur informatieverzoeken naar Frankrijk. In de antwoorden die terugontvangen zijn verklaart de Franse belastingdienst dat de betreffende Britse ondernemingen niet bekend zijn in hun systemen. De Franse logistieke dienstverlener verklaart dat zij geen directe zaken doet met ‘market place sellers’ en zij dus ook geen enkele informatie over deze ondernemingen heeft.
Uit het onderzoek komt het beeld naar voren dat de Chinese klanten van de BV goederen overbrengen naar Europa om daar vervolgens bij opvolgende verkopen geen btw over te betalen. Met medewerking van de BV, zo stelt de inspecteur, kunnen zij de goederen in Nederland invoeren zonder daarbij feitelijk btw te betalen. Zij laten de BV de goederen vervoeren naar andere lidstaten en laten de BV een opgaaf ICP indienen. De BV vermeldt daarin het veelal Engelse btw-nummer van haar klant, ook als de BV weet dat de goederen niet naar Engeland zijn vervoerd.
Op grond van het controlerapport legt de inspecteur naheffingsaanslagen en vergrijpboetes in overeenstemming van artikel 67f van de Algemene wet inzake rijksbelastingen op aan de Chinese ondernemingen vanwege het opzettelijk niet op aangifte voldoen van de verschuldigde omzetbelasting. De inspecteur deelt de bestuurder mee dat hij van plan is om hem een boete van € 90.000 op te leggen, als feitelijk leidinggever, wegens medeplichtigheid aan het door de Chinese ondernemers opzettelijk niet op aangiften voldoen van verschuldigde omzetbelasting.
Goederen kunnen niet worden gevolgd
Voor de rechtbank Noord-Holland stelt de inspecteur dat, voor de goederen die feitelijk niet naar het Verenigd Koninkrijk zijn overgebracht maar naar andere lidstaten, daar nog bij komt dat als gevolg van die handelwijze die andere lidstaten niet worden geïnformeerd over de goederen die hun land binnenkomen waardoor de goederen niet kunnen worden gevolgd. Daardoor ontstaat het risico dat de goederen zonder berekening van omzetbelasting aan de consument worden geleverd.
De rechtbank overweegt dat tegen de naheffingsaanslagen die zijn opgelegd aan de Chinese ondernemingen geen bezwaar is gemaakt of beroep ingesteld waardoor deze onherroepelijk vast staan. Aangezien de goederen eigendom blijven van de Chinese ondernemers en de overbrenging van de goederen niet plaatsvindt in het kader van een levering aan derden, dienen de Chinese ondernemers zelf in de andere lidstaten de ter zake van de intracommunautaire verwervingen verschuldigde omzetbelasting aan te geven. Zij hebben dus volledig zelf in de hand of de vereiste aangiften worden gedaan.
Chinese ondernemers niet geregistreerd
Niet gesteld of gebleken is dat de Chinese ondernemers in de andere lidstaten waar de goederen naartoe zijn vervoerd, zijn geregistreerd en/of aldaar verwervingen hebben aangegeven. Diverse belastingdiensten van andere lidstaten hebben in reactie op informatieverzoeken van de Nederlandse belastingdienst expliciet verklaard dat de Chinese ondernemers aldaar niet waren geregistreerd. De Chinese ondernemers hebben dus nergens de daadwerkelijk ter zake van de verwervingen verschuldigde omzetbelasting aangegeven.
Uit het gegeven dat de Chinese ondernemers zich in het Verenigd Koninkrijk hebben laten registreren voor btw-doeleinden en het aldus verkregen nummer aan de BV hebben opgegeven, volgt dat de Chinese ondernemers op de hoogte waren van de regeling zoals die gold voor de overbrengingen van goederen. Zij moeten hebben geweten dat zij de verwervingen dienden aan te geven. De rechtbank trekt daaruit de conclusie dat de Chinese ondernemers hun aangifteverplichtingen inzake de door hen verschuldigde omzetbelasting niet naar behoren zijn nagekomen, zodat sprake is van fraude.
Voor de rechtbank staat het vast dat de BV namens de Chinese ondernemers de onjuiste aangiften omzetbelasting heeft ingediend. De BV gaf tijdens de zitting aan dat al bij binnenkomst van de goederen in Nederland bekend is naar welk land de goederen moeten worden overgebracht. Dat betekent dat het de BV van meet af aan bekend was dat het overgrote deel van de goederen niet naar het Verenigd Koninkrijk zou gaan.
Zowel BV als bestuurder medeplichtig aan onjuiste aangiften
De rechtbank neemt daarbij mede in aanmerking dat de BV fiscaal vertegenwoordiger was van de Chinese ondernemers en aldus (mede)verantwoordelijk voor de juistheid van de gegevens in de aangiften. De BV heeft echter zonder meer alle zendingen op het Britse btw-identificatienummer gelist terwijl bekend was dat de eigen goederen van de Chinese ondernemers naar een andere EU-lidstaat werden overgebracht en in de aangiften voor alle zendingen het nultarief toegepast. Zij is daarom medeplichtig aan het door de Chinese ondernemers opzettelijk doen van de onjuiste aangiften.
De bestuurder is de middellijk bestuurder van de BV en uit het controlerapport blijkt dat hij de aangiften omzetbelasting en de ICP-opgaven deed. De bestuurder is dus, naar het oordeel van de rechtbank, degene die de feitelijke handelingen heeft verricht ten aanzien van het indienen van de onjuiste aangiften en aldus de medeplichtige gedragingen heeft verricht. De inspecteur heeft de bestuurder in de boetebeschikking daarom terecht als medeplichtige aangemerkt.
Twee vergrijpboetes voor eenzelfde feit?
Dat zowel de boetebeschikking die is opgelegd aan de BV als de boetebeschikking die is opgelegd aan de bestuurder gebaseerd zijn op dezelfde feiten en omstandigheden, betekent niet dat de boetebeschikkingen ten onrechte zijn opgelegd. Naar het oordeel van de rechtbank duiden die feiten en omstandigheden immers zowel op medeplichtigheid van de BV als op medeplichtigheid van de bestuurder als op leidinggeven door de bestuurder aan de medeplichtigheid van de BV. Meerdere (rechts)personen kunnen medeplichtig zijn aan eenzelfde verboden handeling. De medeplichtigheid van de een sluit de medeplichtigheid van de ander dus niet uit.
De rechtbank ziet echter wel aanleiding de boete te matigen wegens overschrijding van de redelijke termijn. Vanaf het moment van deze aankondiging van de boete tot het moment waarop de rechtbank uitspraak doet, zijn afgerond 64 maanden verstreken. Dat betekent een overschrijding van de redelijke termijn met 44 maanden. Bij een overschrijding van de redelijke termijn met meer dan 24 maanden past een matiging van de boetes met 20%. De rechtbank zal de vergrijpboete over dan ook verminderen tot € 72.000 (80% van € 90.000).
Rechtbank Noord-Holland, ECLI:NL:RBNHO:2025:5600
