Als gevolg van een fusie met een ander ziekenhuis wordt het dienstverband van een directeur met wederzijds goedvinden beëindigd. Op grond van de cao Ziekenhuiswezen ontvangt de directeur wachtgeld. Op grond van artikel 14.6, derde lid, van de Cao is de hoogte van het wachtgeld afhankelijk van de inkomsten die hij ergens anders ontvangt. Hij is verplicht het ziekenhuis daarover actief te informeren. Het recht op wachtgeld vervalt als hij weigert aan deze verplichting te voldoen.
Verplichting wachtgeldregeling geschonden
Bij het ziekenhuis komt aan het licht dat de directeur een trust had en een dividendstructuur via meerdere Ltd’s had opgezet en via deze Ltd werkzaamheden verrichtte als interimmanager. Omdat het ziekenhuis van mening is dat hij door deze gedragingen de kernverplichtingen van de wachtgeldregeling heeft geschonden, spant het ziekenhuis een zaak tegen hem aan bij het Scheidsgerecht Gezondheidszorg. De VSO is daardoor partieel ontbonden en hieruit ontstaat een verplichting tot terugbetalen van wachtgeld. Daarnaast wordt de directeur veroordeeld tot het vergoeden van de schade van het ziekenhuis die is ontstaan als gevolg van zijn onrechtmatig handelen.
Het vonnis van het Scheidsgerecht verplicht de directeur om een bedrag van ruim € 1 miljoen terug te betalen aan het ziekenhuis voor wachtgeld, pensioenpremie, schadevergoeding, proceskosten en wettelijke rente. In zijn aangifte IB/PVV over 2020 verantwoord de directeur deze kosten als negatief loon. De inspecteur merkt alleen het terugbetaalde wachtgeld en de pensioenpremie als negatief loon aan. In geschil voor de rechtbank Gelderland is of ook de schadevergoeding, de kosten rechtsbijstand, de kosten van het Scheidsgerecht en de wettelijke rente als negatief loon kwalificeren.
De rechtbank overweegt dat in artikel 3.81 van de Wet IB 2001 is bepaald dat onder loon moet worden verstaan, loon overeenkomstig de bepalingen in de loonbelasting. In artikel 10, eerste lid, van de Wet op de loonbelasting 1964 is opgenomen dat loon al hetgeen is dat uit (vroegere) dienstbetrekking wordt genoten, daaronder mede begrepen hetgeen wordt vergoed of verstrekt in het kader van de dienstbetrekking. Het begrip loon omvat zowel positief als ook negatief loon.
Causaal verband vereist tussen terugbetaling en dienstverband
De rechtbank overweegt verder dat voor de kwalificatie als negatief loon een causaal verband is vereist tussen een (terug)betaling en het dienstverband. Er is sprake van een dergelijk causaal verband indien de betalingen zozeer hun grond vinden in de dienstbetrekking dat zij als daaruit verschuldigd moeten worden aangemerkt. Op de directeur rust de bewijslast dit aannemelijk te maken.
De rechtbank is van oordeel dat er geen causaal verband is tussen de aan het ziekenhuis betaalde schadevergoeding en de dienstbetrekking. De verplichting om de schadevergoeding te betalen vindt haar oorzaak niet in het vervullen van de dienstbetrekking van de directeur, maar vindt haar oorsprong in het (onrechtmatig) handelen van hem. De directeur heeft immers de achter de Ltd’s schuilgaande dividendstructuur en daarbij zijn eigen sleutelrol verzwegen, ook tijdens het kort geding en de bodemprocedure, waardoor het ziekenhuis deze procedures heeft verloren, terwijl zij die anders zou hebben gewonnen. De betaling kwalificeert dan ook niet als negatief loon.
De directeur stelt dat de kosten van rechtsbijstand en de kosten van het Scheidsrecht als negatief loon in aanmerking kunnen worden genomen omdat sprake is van een causaal verband tussen deze kosten en de dienstbetrekking. De grondslag van deze kosten vindt zijn oorsprong in dienstbetrekking, doordat het wachtgeld moet worden terugbetaald.
Onrechtmatig handelen
De rechtbank oordeelt dat ook voor deze kosten geen causaal verband bestaat tussen de kosten en de dienstbetrekking. De kosten vinden hun oorsprong in het feit dat het ziekenhuis vanwege het onrechtmatig handelen van de directeur bestaande uit het verhullen van zijn inkomen een zaak heeft aangespannen bij het Scheidsgerecht. De directeur is in die zaak in het ongelijk gesteld en daarom door het Scheidsgerecht veroordeeld om deze kosten aan het ziekenhuis te betalen. De kosten staan dan in een te ver verwijderd verband van de dienstbetrekking, om daaraan toegerekend te kunnen worden.
De rechtbank is tenslotte van oordeel dat tussen de betaling van de wettelijke rente en de dienstbetrekking geen causaal verband bestaat. De wettelijke rente vindt namelijk zijn oorsprong in artikel 6:119 BW. Het is een gevolg van het kunnen beschikken over gelden waarop de directeur (als gevolg van de ontbinding van de VSO) geen recht had, of het niet (tijdig) betalen door de directeur van geldsommen aan het ziekenhuis.
Wettelijke rente
Artikel 6:119 BW dient ertoe de schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom te fixeren op de wettelijke rente. Het gaat dus om een schadevergoeding die de directeur verschuldigd is in zijn hoedanigheid van schuldenaar en niet als voormalig werknemer. Er is dan ook geen causaal verband met de vroegere dienstbetrekking. Het standpunt van de directeur dat sprake is van een wettelijke verhoging en dat de kosten daardoor kwalificeren als negatief loon, verwerpt de rechtbank. De directeur wordt namelijk veroordeeld tot het betalen van wettelijke rente berekend over de data van ontvangst, of de dag waarop de schade is geleden, tot de dag van betaling.
De rechtbank is van oordeel dat de inspecteur terecht de schadevergoeding, de kosten rechtsbijstand, de kosten van het Scheidsgerecht en de wettelijke rente niet in aanmerking heeft genomen als negatief loon.
Rechtbank Gelderland, ECLI:NL:RBGEL:2025:7709
