Daarover schrijft het FD. Volgens schattingen werkt momenteel zo’n 20% van het bankpersoneel – circa 13.000 medewerkers – aan witwascontroles. Banken als ING, ABN Amro en Rabobank voorzien dat binnen twee jaar circa een vijfde van deze functies (ongeveer 2.600) kan verdwijnen.
AI
De verschuiving volgt op jaren van sterke personeelsgroei en hoge compliancekosten, waarmee banken hun achterstanden grotendeels hebben ingelopen. Dankzij nieuwe technologische toepassingen, met name kunstmatige intelligentie, kunnen analyses en dossieropbouw steeds meer worden geautomatiseerd. AI-systemen combineren openbare bedrijfsdata met transactie-informatie en beoordelen vervolgens zelf de kwaliteit van de analyse. De menselijke rol verschuift naar controle en eindverantwoordelijkheid.
‘Anti-witwasaanpak doorgeslagen’
Naast kostenreductie hopen banken zo ook de regeldruk voor klanten te verlichten: minder onnodige vragen voor laagrisicopartijen, meer focus op verdachte transacties. Dat sluit aan bij de vernieuwde koers van demissionair minister Eelco Heinen (Financiën) rond antiwitwasbeleid, die eerder dit jaar concludeerde dat het toezicht is doorgeslagen. Heinen wil inzetten op een meer risicogebaseerde benadering, en op lastenverlichting voor ondernemers.
Effectiviteit
De effectiviteit van de huidige aanpak is dus onderwerp van discussie. ABN Amro’s hoofd financiële opsporing, Jaap van der Molen, becijferde dat banken nu jaarlijks vijf keer meer uitgeven aan witwasbestrijding dan de waarde van het crimineel geld dat daadwerkelijk wordt onderschept. Meer inzet van AI zou daar de komende jaren mogelijk verandering in kunnen gaan brengen.
Een herstart van de interbancaire samenwerking via Transactie Monitoring Nederland (TMNL) moet die balans wat de banken betreft ook gaan verbeteren. Gezamenlijke transactiemonitoring werd eerder onder druk van onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens stopgezet.
