Dat is ruim twee keer zoveel als het Centraal Planbureau (CPB) inschat in de doorrekening Keuzes in Kaart 2027-2030.
Volgens de raming van het CPB, een belangrijke adviseur van het kabinet, kost deze sluiproute 1 miljard euro per jaar. Het CPB onderschat volgens SOMO echter de omvang en het structurele karakter van deze sluiproute. Het CPB gaat er onder meer van uit dat de aandeleninkoop slechts ad hoc voorkomt, vooral in economisch goede tijden en bij overtollige winsten.
Volgens SOMO maken beursgenoteerde bedrijven echter structureel gebruik van aandeleninkoop en heeft inmiddels 42 procent een inkoopprogramma, tegen 17 procent in 2000. Bestuurders krijgen ook steeds vaker een bonus die gekoppeld is aan de winst per aandeel, wat een directe prikkel geeft om aandelen in te kopen. Nederlandse bedrijven kochten volgens SOMO in 2021-2024 voor 102 miljard euro eigen aandelen in. Dat is meer dan in Frankrijk en Duitsland.
Buitenlandse aandeelhouders
Het CPB gaat er daarnaast van uit dat de helft van de aandeelhouders buitenlands is. Volgens SOMO zijn er echter significant meer buitenlandse aandeelhouders. Dat is van belang omdat de belastingvrijstelling voor aandeleninkoop in de praktijk vooral buitenlandse aandeelhouders ten goede komt.
In 2023 nam de Tweede Kamer een voorstel aan om dit belastingvoordeel voor buitenlandse aandeelhouders te schrappen. De opbrengst zou worden gebruikt voor het verhogen van het minimumloon en de kinderbijslag. In 2024 besloot het daaropvolgende kabinet toch om deze belastingvrijstelling in stand te houden.
Afschaffen
Uit de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s blijkt volgens SOMO dat de meeste partijen, zoals de VVD, CDA en D66, de vrijstelling in stand willen houden. Alleen GroenLinks-PvdA, ChristenUnie en Volt willen deze afschaffen.
Veel andere landen hebben wel maatregelen genomen. In de Verenigde Staten geldt sinds 2023 een belasting van 1 procent op aandeleninkoop. Frankrijk heeft dit jaar een heffing van 8 procent ingevoerd voor bedrijven met een omzet boven de 1 miljard euro. Zwitserland heft al sinds 1997 een belasting op de inkoop van eigen aandelen.
(ANP)
