De zogenoemde ‘datakluis’ bevat documenten die in sommige gevallen wel aan de Tweede Kamer hadden moeten worden geleverd, onder meer bij de Parlementaire Enquête Fraude en Dienstverlening (PEFD). Dat is eind 2025 vastgesteld na steekproeven. Het kabinet erkent dat de Kamer eerder en vollediger had moeten worden geïnformeerd en spreekt van een ernstige tekortkoming.
Onzichtbare opslag
De datakluis werd in 2019 ingericht om achterstanden in de informatiehuishouding weg te werken en te voldoen aan privacy- en archiefwetgeving. Grote hoeveelheden bestanden van gedeelde netwerkschijven werden destijds in bulk overgezet naar een afgeschermde omgeving, zonder ordening of volledige ontsluiting. Juist die opzet leidde ertoe dat de inhoud later moeilijk doorzoekbaar bleek. Bij eerdere informatieverzoeken, waaronder rond de toeslagenaffaire en de fraudeaanpak, is de datakluis daardoor niet meegenomen.
Prioriteit voor herstel
Het kabinet zet nu in op een tweesporenaanpak. In het eerste spoor moeten relevante documenten met prioriteit worden opgespoord en alsnog aan de Kamer worden verstrekt. Daarbij ligt de focus op politiek gevoelige dossiers zoals de kinderopvangtoeslag, de Fraude Signalering Voorziening (FSV) en het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF). Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een bredere operatie om de volledige datakluis te indexeren, ordenen en waar nodig te vernietigen volgens de Archiefwet. Zonder indexatie is de inhoud niet systematisch doorzoekbaar.
Onderzoek
Een onafhankelijke partij krijgt opdracht te onderzoeken hoe de datakluis buiten beeld kon blijven. Daarnaast houden de Autoriteit Persoonsgegevens en de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed toezicht op de aanpak. Ook wordt een externe klankbordgroep ingesteld om mee te kijken bij de selectie en openbaarmaking van documenten.
Geen opzet
Volgens het kabinet zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat informatie bewust is achtergehouden. Wel onderstrepen de bewindspersonen dat de situatie “nooit had mogen gebeuren” en dat de informatievoorziening aan het parlement tekort is geschoten. De Kamer wordt uiterlijk voor het zomerreces geïnformeerd over de voortgang en de eerste resultaten van de inventarisatie.
Toeslagenouders
Het kabinet benadrukt dat de vondst van de datakluis geen gevolgen heeft voor eerder genomen besluiten in de hersteloperatie rond de toeslagenaffaire. De bestaande uitgangspunten, waaronder ruimhartige compensatie, blijven ongewijzigd.
Lees hier de Kamerbrief.
