De VVD had in de onderhandelingen met D66 en CDA het heilige huisje van de hypotheekrenteaftrek overeind weten te houden, ondanks dat de twee coalitiepartners in hun verkiezingsprogramma allebei inzetten op afbouw van de renteaftrek. Toch werd afgesproken dat “de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd blijft”.
Maar in het coalitieakkoord was ook de afspraak geslopen dat het tarief in de tweede schijf van de inkomstenbelasting stijgt. En de maximale renteaftrek is gelijk aan dat tarief: de hoogste inkomens krijgen dus via een achterdeur alsnog meer renteaftrek. Een wijziging van de fiscale behandeling van de eigen woning die zo’n € 280 miljoen kost.
Meerderheid voor terugdraaien verruiming
Pro (voorheen GroenLinks-PvdA) had daarom een motie ingediend om die wijziging terug te draaien via een verlaging van het maximale aftrekpercentage of een hoger woningwaardeforfait. D66 en CDA waren het daarmee eens, maar de VVD niet. Want ook een nieuw tarief of een aanpassing van het eigenwoningforfait is immers tegen de afspraak niets te veranderen. Ondanks de tegenstem van de VVD is de motie aangenomen.
De spanning rondom de hypotheekrenteaftrek blijft nog wel even in de lucht hangen omdat Pro vindt dat het minderheidskabinet moet sleutelen aan de scheve verdeling van de lasten op arbeid en vermogen – bijvoorbeeld door de hypotheekrenteaftrek verder af te bouwen.
30-jaarstermijn niet te controleren
En dan is er nog de boemerang van de beperking van de renteaftrek tot 30 jaar, die in 2001 is ingegaan. Destijds is niet nagedacht over de praktische invulling van die wijziging, waardoor vanaf 2031 niet gecontroleerd kan worden wie inmiddels de maximale aftrekperiode heeft bereikt. De kans is dus groot dat huizenbezitters die al voor 2001 een hypotheek hadden en nu nog altijd een lening hebben voor de eigen woning, gewoon de rente blijven aftrekken. Kosten: tot € 2 miljard per jaar.
‘Tijdelijk vraagstuk’
Ambtenaren van Financiën hebben inmiddels geadviseerd over de kwestie: er moet iets gebeuren. Een optie is de maximale termijn weer los te laten en de renteaftrek op een andere manier in te perken. Volgens financiënminister Heinen (VVD) is het niet zo’n groot struikelblok: “Het is een tijdelijk vraagstuk”, liet hij weten aan RTL. Een vraagstuk van 12 jaar, om precies te zijn: met ingang van 2043 kan alleen nog rente worden afgetrokken over annuïteitenhypotheken. Heinen denkt bovendien dat alle (oudere) hypotheekklanten braaf na 30 jaar stoppen met het aftrekken van de rente.
Maar CDA-leider Bontenbal wil het probleem wél aanpakken, zegt hij in het FD, waarmee hij feitelijk ook tornt aan de coalitieafspraken. “Het coalitieakkoord is een startpunt, gedurende de rit gebeuren er dingen. Het is al best snel 2031. De Belastingdienst heeft ook tijd nodig om dingen aan te passen. Dus dit kabinet moet zich erover buigen.”
Bron: FD
