Werknemers van start- en scale-ups worden straks pas belast wanneer zij de aandelen die ze via hun opties hebben verkregen daadwerkelijk verkopen, en dan over 65 procent van het voordeel. Dat scheelt, en het lost het probleem op dat mensen belasting moesten betalen over aandelen die ze nog niet konden verkopen. Maar het verandert niets aan de manier waarop we naar werknemersparticipatie kijken. Een korting op loon blijft loon. Het enkele feit dat iemand werknemer is, maakt dat de fiscus het hele voordeel, inclusief de waardestijging van jaren later, als beloning voor arbeid blijft zien.
Een duidelijke knip
Dat moet anders, omdat het de groei van Nederlandse bedrijven belemmert. Ik begrijp dat er een loonelement in zit: als een werknemer aandelen krijgt onder de marktwaarde, is dat verschil een beloning voor werk en mag je dat zo belasten. Maar alles wat daarna gebeurt, is geen loon meer. Dat is ondernemersrisico. Als iemand investeert in aandelen van een willekeurig ander bedrijf, wordt de waardestijging ook niet als salaris gezien. Waarom doen we dat wel wanneer iemand toevallig bij dat bedrijf werkt en bovendien zelf aan die groei bijdraagt? Trek daarom een duidelijke knip: belast het voordeel bij verkrijging als loon en behandel de aandelen daarna als wat ze zijn, namelijk aandelen. Dat betekent ook dat de lucratiefbelangregeling, die nu precies deze knip onmogelijk maakt, op de schop moet.
Juist voor start- en scale-ups is dat belangrijk. Zij kunnen qua salaris niet altijd concurreren met grote, gevestigde bedrijven. Door medewerkers mede-eigenaar te maken, kunnen zij talent wel laten meeprofiteren van de waarde die ze samen creëren. Bovendien vergroot het de betrokkenheid van medewerkers bij de onderneming.
Uitvoering moet eenvoudiger
Daarvoor moet niet alleen de fiscale behandeling veranderen. Ook de uitvoering moet eenvoudiger. Alleen al het bepalen van de waarde van aandelen in een niet-beursgenoteerd bedrijf kan in Nederland ingewikkeld zijn. Zorg daarom voor duidelijke, voorspelbare regels voor de waardering van aandelen, zodat ondernemers en hun werknemers vooraf weten waar ze aan toe zijn.
Michiel Chevalier is oprichter van Nmbrs.
