Een eenvoudige rekensom laat het verschil zien. Om € 100.000 vanuit privé te kunnen schenken, moet de bv bij het tarief van 31% ruim € 145.000 uitkeren (€ 100.000 / 0,69). Via de privé-giftenaftrek in de aangifte inkomstenbelasting komt de betaalde inkomstenbelasting deels terug. Die aftrek is begrensd en vraagt allereerst om voldoende inkomen in box 1 om de aftrek zo optimaal mogelijk te benutten. Voor zover het box 1 inkomen onvoldoende is, kan de giftenaftrek met box 2 en box 3 inkomen verrekend worden. Een eenmalige gift levert minder belastingvoordeel op door de beperktere aftrekbaarheid versus de periodieke gift die een ruimere aftrekmogelijkheid kent. Sinds 2023 is de aftrek van periodieke giften gemaximeerd.
Geeft de bv rechtstreeks, dan valt die tussenstap weg:
- Als de gift niet als uitdeling aan de dga geldt, is er geen box 2-heffing en geen dividendbelasting over het geschonken bedrag.
- De bv kan giften aan een ANBI onder voorwaarden aftrekken van de winst, tot 50% van de winst met een maximum van € 100.000.
De vraag is of de gift van de bv een uitdeling aan de dga is of niet? De achtergrond achter deze vraag is of de gift is gedaan uit persoonlijke motieven van de dga en niet in het ondernemingsbelang van de bv, als het antwoord daarop ja is, is sprake van een uitdeling naar privé. Als het antwoord daarop nee is, is geen sprake van een uitdeling naar privé.
Tot 2024: het beleidsbesluit ‘giftenaftrek of uitdeling’
Tot 1 januari 2024 was voor geven uit de bv een goedkeuring in een beleidsbesluit uit 2016 van toepassing. Het uitgangspunt was: een gift van de bv die voortkomt uit de persoonlijke charitatieve behoefte van de aandeelhouder, is een middellijke uitdeling en daarom niet aftrekbaar.
De staatssecretaris keurde echter goed dat zo’n gift toch aftrekbaar is op grond van artikel 16 Wet Vpb 1969, mits zij aan de overige vereisten van dat artikel voldoet. In dat geval werd de gift ook niet als uitdeling aangemerkt voor de inkomstenbelasting en de dividendbelasting.
De goedkeuring kende twee belangrijke voorwaarden:
- Geen zeggenschap: de aandeelhouder mocht geen doorslaggevende zeggenschap hebben over de begiftigde ANBI.
- Alleen binnen de aftrekgrens: voor zover de gift meer bedroeg dan het maximum van artikel 16 Wet Vpb 1969 (50% van de winst, ten hoogste € 100.000), viel men terug op het uitgangspunt: geen aftrek, en een uitdeling belast in box 2 en met dividendbelasting.
Voor de grote gever was de goedkeuring dus van beperkte waarde. Elke euro boven € 100.000 per jaar werd belast alsof de dga hem eerst zelf had ontvangen.
2024: de wettelijke regeling ‘geven uit de vennootschap’ en de afschaffing
Per 1 januari 2024 kreeg geven uit de bv een wettelijke basis. Per 1 januari 2025 was die alweer verdwenen. De regeling heeft daarmee precies één kalenderjaar gegolden.
Het kabinet wilde grote giften uit de vennootschap aantrekkelijker maken. Een gift die als uitdeling kon worden aangemerkt, zou vanaf 2024 niet meer in box 2 of met dividendbelasting worden belast. Giften boven het maximaal aftrekbare bedrag werden niet aangemerkt als box 2-voordeel en niet als opbrengst voor de dividendbelasting.
Het kabinet-Schoof schafte de regeling met het Belastingplan 2025 weer af, onder andere omdat giften vanuit de bv niet in omvang beperkt waren. Daarnaast ontstond er een verschil in behandeling van de particuliere gift, in aftrek beperkt. Voor de bv gold die aftrekbeperking niet in de zin dat het voor de dga niet als een uitdeling werd aangemerkt. Waar een particulier via de periodieke gift aftrekrecht moest realiseren, is dat bij een gift uit de bv niet van toepassing.
De giftenaftrek in de vpb bleef bestaan. Giften boven het maximaal aftrekbare bedrag gelden sinds 2025 weer als uitdeling, belast in box 2 en met dividendbelasting.
De toezegging van de staatssecretaris: wachten op een reactie
Staatssecretaris Eerenberg heeft een inhoudelijke reactie toegezegd op het pleidooi voor een alternatief voor geven uit de bv. De reactie zou rond de zomer gepubliceerd worden. Medio oktober 2026 lijkt een inhoudelijke uiteenzetting van de staatssecretaris nog niet gepubliceerd. We moeten dus afwachten waar de Staatssecretaris mee gaat komen. Voorlopig kan een beroep gedaan worden op het beleidsbesluit uit 2016 op grond waarvan giften vanuit de bv die de maximale grens van de giftenaftrek van € 100.000 niet overschrijden worden op grond daarvan niet als uitdeling aangemerkt.
Is een gift uit de bv een uitdeling? De argumenten voor en tegen
Of een gift uit de bv een uitdeling is, hangt af van de vraag of de vennootschap geeft of feitelijk de achterliggende aandeelhouder voor zijn eigen behoeftebevrediging. Dat onderscheid wordt gemaakt aan de hand van het motief achter de gift.
Waarom wél een uitdeling
- De wens van de aandeelhouder: het kabinet motiveerde de afschaffing precies zo: de gift volgt uit een wens van de aandeelhouder, is daarom niet zakelijk en hoort in box 2 belast te worden.
- Gelijke behandeling: zonder deze leer is geven via de bv voordeliger dan eerst dividend uitkeren en dan privé geven. De dga die zijn ‘eigen’ winst naar eigen voorkeur besteedt, doet economisch hetzelfde als de dga die eerst uitkeert.
- Constructierisico: het kabinet vreesde ongewenste constructies, bijvoorbeeld rond ANBI’s die (indirect) dicht bij de gever staan.
Waarom géén uitdeling
- De aandeelhouder ontvangt niets: het geld komt nooit in het vermogen van de dga; het gaat definitief naar het algemeen nut. Een uitdeling veronderstelt bevoordeling van de aandeelhouder, en die is hier (economisch) moeilijk aan te wijzen.
- De wet erkent het geven door vennootschappen zelf: artikel 16 Wet Vpb 1969 staat de aftrek van giften door lichamen toe. Het besluit van vóór 2024 behandelde een gift uit persoonlijke vrijgevigheid binnen de aftrekgrens al niet als uitdeling. Waarom dezelfde gift boven € 100.000 ineens wél een uitdeling is, is lastig principieel te verdedigen.
- Waarborgen in de ANBI-regeling: de aandeelhouder mag geen doorslaggevende zeggenschap hebben over de begiftigde ANBI. Daarnaast moet een ANBI voor ten minste 90% het algemeen nut dienen. De ruimte voor privévoordeel is daarmee al beperkt.
- Maatschappelijke betrokkenheid van de onderneming: de Eerste Kamer constateerde in de motie Bakker-Klein dat geven uit de vennootschap gebeurt vanuit maatschappelijke betrokkenheid. Wantrouwen van grote gevers achtte zij geen goed uitgangspunt.
- Gelijk speelveld: de commissie-Rinnooy Kan ziet een faciliteit voor schenken aan ANBI’s juist als bijdrage aan een eerlijker fiscaal speelveld. Overdracht ab-aandelen aan natuurlijke personen wordt wel gefaciliteerd en die aan ANBI’s niet.
mr. Ewoud de Ruiter is belastingadviseur bij 3RRR Belastingadviseurs en verbonden aan Publiq belastingadviseurs.
