Volgens ontwikkelingsorganisatie Oxfam doen twintig grote Europese banken aan belastingontwijking. Zij boeken in totaal € 25 miljard winst in belastingparadijzen. “Waarschijnlijk lopen andere landen daardoor belastinginkomsten mis.” Rabobank en ING blijken volgens het onderzoek niet aan belastingontwijking te doen.
Oxfam keek naar de jaarcijfers, die verplicht moeten worden gepubliceerd op grond van nieuwe EU-regels, en maakte naar aanleiding daarvan het rapport ‘Opening the vaults: the use of tax havens by Europe’s biggest banks’. De organisatie noemt het belastinggedrag van de banken “soms ronduit agressief”. “Wat onder andere opviel is dat de geboekte winsten in een belastingtechnisch gunstig land vaak totaal niet in verhouding staan met de economische activiteit aldaar. Zo boekte de Italiaanse bank Intesa SanPaolo in Ierland meer dan € 3 miljoen winst per werknemer. Een extreem hoog bedrag, aangezien de gemiddelde winst per werknemer van deze bank wereldwijd circa € 90.000 is. En wat te denken van BNP Paribas, dat in zijn boeken € 134 miljoen winst op de Kaaiman-eilanden opgaf, terwijl de bank daar geen werknemer heeft rondlopen.”
Ierland en Luxemburg favoriet
De belastingparadijzen dragen 26% bij aan de winst van de banken, terwijl daar 12% van de totale omzet wordt gegenereerd en 7% van de werknemers werkzaam is. Luxemburg en Ierland zijn favoriet bij de banken, stelt Oxfam. In Luxemburg wordt bijvoorbeeld € 4,9 miljard winst gemaakt: meer dan in het VK, Duitsland en Zweden tezamen. De vijfde Europese bank Barclays boekte € 557 miljoen winst in Luxemburg en betaalde daarvoor € 1 miljoen belasting. De winst per werknemer kwam daar uit op € 13 miljoen. “Vaak wordt helemaal geen belasting betaald over de winst in belastingparadijzen. In 2015 was € 383 mln onbelast.” Deutsche Bank boekte een kleine € 2 miljard winst in belastingparadijzen, maar in eigen land werd verlies geleden.
Winst Monaco
Oxfam vindt het ook verdacht dat Europese banken in Monaco en Indonesië ongeveer hetzelfde niveau van economische activiteiten laten zien, maar in Monaco tienmaal zo veel winst boeken. “Zulke grote verschillen, die nauwelijks op basis van de werkelijke economische activiteit verklaard kan worden, kost een land als Indonesië essentiële belastinginkomsten. Daar leven 28 miljoen mensen in extreme armoede.”
Volgens Oxfam Novib moet de publicatieverplichting die nu alleen voor banken geldt, worden uitgebreid naar andere bedrijfstakken. Er moet nog veel veranderen. Ontwikkelingslanden verliezen jaarlijks € 90 miljard aan overheidsinkomsten door belastingontwijking.”
