De leerstoel van Rex Arendsen, sinds 2015 bijzonder hoogleraar maatschappelijke en historische context van de Belastingdienst aan de Rijksuniversiteit Leiden, wordt betaald door diezelfde Belastingdienst. Dat meldt NOS-programma Nieuwsuur; de betrokkenen hebben het sponsorschap tot nu toe verzwegen.
Arendsen doet een dag in de week onderzoek naar belastingwetgeving en de uitvoerbaarheid ervan (onder meer met inzet van ICT), terwijl die onderzoeken dus door de fiscus worden betaald. De rest van de week werkt hij voor de Belastingdienst; sinds 2018 is hij gedetacheerd bij de Oeso. In augustus keert hij terug naar de fiscus. Volgens Nieuwsuur is wetenschapsminister Robbert Dijkgraaf geschrokken. Hij stelt dat altijd duidelijk moet zijn hoe hoogleraren ondersteund worden. ‘Het verzwijgen en verbergen van dit soort constructies vind ik onacceptabel.’ De Belastingdienst betaalt de leerstoel via de Douane, die voorheen onderdeel was van de Belastingdienst. Over een periode van tien jaar betaalt de Belastingdienst/Douane € 425.000 aan de universiteit. Daarmee worden de hoogleraar en twee promovendi betaald. De financiering loopt tot 2025.
Niet betrokken bij aanstelling
Tot nu toe was alleen bekend dat het Belasting- en Douane Museum in Rotterdam de leerstoel van Arendsen financierde, maar het overgrote deel van de kosten blijkt nu uit de kas van de Belastingdienst/Douane te worden betaald. De Belastingdienst zit in het bestuur van het museum, maar heeft naar eigen zeggen geen bemoeienis gehad met de aanstelling van Arendsen. ‘De douane heeft in samenspraak met de stichting, de directeur van het Belasting & Douane museum en de universiteit Leiden in 2015 besloten om de benoeming van een nieuwe hoogleraar op deze leerstoel te ondersteunen, met de uitdrukkelijke voorwaarde dat de universiteit de profielschets opstelt en de inhoudelijke en wervingskant zelfstandig verricht.’ Het niet melden van de financier is in strijd met de gedragscode voor wetenschappers, zegt de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.
Volgens Arendsen stond hij sinds 2015 op de payroll van de universiteit en is de salarisbetaling sinds 1 oktober vorig jaar gewijzigd: de Belastingdienst betaalt zijn salaris en brengt dat vervolgens bij de universiteit in rekening. Hij vindt niet dat de geldstromen zijn onderzoek beïnvloeden: ‘Mijn eigen onderzoeksresultaten worden in publicaties gepresenteerd. Dat onderzoek wordt niet gedefinieerd door, niet uitgevoerd met en niet beïnvloed door financiers. De publicaties zijn openbaar, soms peer-reviewed, en voor iedereen toetsbaar.’
‘Erop terugkijkend had de financiering vanuit de Belastingdienst beter wel kunnen worden vermeld. De profielpagina is dienovereenkomstig aangepast’, laat de universiteit weten.
