Het kabinet streeft naar invoering van een btw-verlaging op groente en fruit per 2024. Een onderzoek naar de uitvoerbaarheid daarvan moet hier begin 2023 uitsluitsel over geven. Dat schrijven staatssecretaris Van Ooijen (VWS) en staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) in een Kamerbrief over de aanpak en planning van onderzoeken naar de btw-verlaging op groente en fruit en een belasting op suiker. Twee onderzoeken naar het belasten van suiker via de frisdrankbelasting en een belasting op andere suikerhoudende producten worden naar verwachting ook volgend jaar afgerond. Daarna is het aan de Kamer om daarover een besluit te nemen.
Btw-verlaging op groente en fruit
Op dit moment bestaat er voor de btw nog geen definitie van groente en fruit. Voordat een btw-nultarief op groente en fruit kan worden ingevoerd, moeten deze producten derhalve eerst worden afgebakend.
Afbakening van groente- en fruitproducten voor de btw is een puzzel, schrijven de staatssecretarissen. Er zijn vele varianten van groente en fruit(producten) verkrijgbaar die in meer of mindere mate gezond zijn en in meer of mindere mate door consumenten en ondernemers als groente- en fruitproducten worden gezien. De definitie die juridisch het meest geschikt is, is niet noodzakelijkerwijs ook de definitie die het sterkst leidt tot bevordering van de volksgezondheid of het best hanteerbaar is voor de praktijk en vice versa. Om te komen tot een effectieve en werkbare definitie van groente- en fruitproducten zullen daarom verschillende aspecten tegen elkaar moeten worden afgewogen.
Het kabinet zal in samenwerking met een extern bureau een onderzoek verrichten om de mogelijke afbakeningsvarianten in kaart te brengen en die te beoordelen op onder meer juridische houdbaarheid, doeltreffendheid, doelmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
Belasting op suiker
Belasting op suikerEen belasting op suikerhoudende producten zou kunnen bijdragen aan de gezondheid van consumenten, als zij hun keuzes veranderen als gevolg van de prijsprikkel. Dit zou kunnen leiden tot een daling van het aantal mensen met obesitas en tot verbetering van de mondgezondheid, schrijven Van Ooijen en Van Rij. Als de maatregel wordt ingevoerd, dan worden daarmee belastinginkomsten gegenereerd die (deels) dekking zouden kunnen bieden voor de budgettaire derving die gepaard gaat met de te onderzoeken verlaging van de btw op groente en fruit.
In het dagelijks taalgebruik wordt onder een suikerbelasting vaak verstaan een belasting op suikerhoudende frisdranken. Deze variant van een suikerbelasting is in meerdere landen al succesvol ingevoerd, zoals in het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast kan worden gedacht aan een belasting op andere suikerhoudende producten.
Het kabinet is voornemens beide varianten te onderzoeken: (I) een aanpassing van de bestaande verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken (frisdrankbelasting) en (II) de mogelijkheden van een nieuwe belasting op andere suikerhoudende producten.
Belasten van suiker via frisdrankbelasting
Het kabinet zal onderzoek doen naar de vraag hoe de huidige frisdrankbelasting zo kan worden aangepast dat de consumptie van suiker via frisdrank zoveel mogelijk wordt verminderd. Hierbij valt te denken aan de invoering van een gedifferentieerd tarief op basis van de hoeveelheid suiker of calorieën. Met een getrapte belasting zou meer recht worden gedaan aan de variaties aan dranken die er zijn, mede dankzij innovatie inspanningen van de sector onder andere als gevolg van de bestaande afspraak in het Nationaal Preventieakkoord om het percentage verkochte calorieën te verminderen. Met het onderzoek worden mogelijke varianten van een aangepaste frisdrankbelasting op een rij gezet. Daarbij wordt ook gekeken naar ervaringen uit andere landen. De varianten worden, net als bij het onderzoek btw groente en fruit, beoordeeld op doeltreffendheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid.
Belasting op andere suikerhoudende producten
Het kabinet laat ook onderzoek doen naar een mogelijke belasting op andere suikerhoudende producten. Zo’n belasting zou ertoe kunnen leiden dat de suikerinname wordt verlaagd en kan daarmee positieve effecten hebben op de gezondheid van consumenten. In het onderzoek worden de doeltreffendheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid van mogelijke varianten van een belasting op suikerhoudende producten onderzocht. De producten of productgroepen waarover belasting zou worden geheven, moeten goed kunnen worden afgebakend. De afbakening is ingewikkelder dan bij de bestaande frisdrankbelasting, die van toepassing is op één duidelijk te definiëren productgroep. Afbakeningsvraagstukken zullen een belangrijk deel van het onderzoek vormen. Daarnaast is het van belang dat de kosten en baten van de mogelijke invoering van een belasting op suikerhoudende producten tegen elkaar kunnen worden afgewogen. Er zal ook worden gekeken naar ervaringen met een suikerbelasting in andere landen.
Kamerbrief plan van aanpak onderzoeken prijsmaatregelen voeding
