Het kabinet werkt aan de omzetting van de huidige verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken naar een belasting die afhankelijk is van het suikergehalte. Daarbij liggen nog verschillende keuzes op tafel. Zo moet worden besloten of de omzetting budgetneutraal moet plaatsvinden, welk van de zeven uitgewerkte scenario’s wordt gekozen en of de huidige koppeling met de alcoholaccijns behouden blijft.
Uitzonderingen
Ook de uitzonderingen binnen de belasting worden opnieuw bekeken. Mineraalwater en zuivel- en sojadranken zijn momenteel vrijgesteld. Het kabinet kijkt daarnaast naar de mogelijkheid om onder meer vruchten- en groentesappen en plantaardige zuivelalternatieven uit te zonderen.
Dierenwelzijn bij zuivel
Eerste Kamerlid Visseren-Hamakers vroeg Eerenberg waarom dierenwelzijn niet is opgenomen in het afwegingskader voor de nieuwe belasting. Volgens de staatssecretaris is dierenwelzijn, net als duurzaamheid, niet bij iedere categorie dranken een bruikbaar afzonderlijk criterium. Bij zuiveldranken kan het volgens hem echter wel degelijk een rol spelen in de politieke afweging.
Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt kan er aanleiding zijn om de huidige uitzonderingspositie van zuiveldranken te beëindigen. In het afwegingskader staat volgens Eerenberg dat het schrappen van die uitzondering vanuit duurzaamheidsperspectief “opportuun” kan zijn. De externe kosten van de productie van zuivel- en sojadranken zijn volgens het kabinet slechts in beperkte mate in de prijs verwerkt.
Frisdrank
Voor frisdranken en vruchten- en groentesappen is zo’n algemene duurzaamheidsbeoordeling lastiger. De verschillen binnen die categorieën zijn daarvoor te groot. De staatssecretaris noemt als voorbeeld dat sap van Nederlandse appels op duurzaamheid anders kan scoren dan sap van geïmporteerde blauwe bessen.
Mineraalwater belast?
Ook de huidige vrijstelling voor mineraalwater staat ter discussie. Daar ziet het kabinet eveneens een duurzaamheidsargument voor belastingheffing. Verpakkingen van mineraalwater, waaronder plastic en karton, hebben volgens Eerenberg een grote milieuafdruk in vergelijking met kraanwater.
Het kabinet heeft nog geen keuze gemaakt over het al dan niet schrappen van de uitzonderingen. De argumenten zijn opgenomen om de politieke afweging over de uiteindelijke vormgeving van de suikerbelasting mogelijk te maken.
Gevolgen voor alcoholaccijns
De invoering van een suikerbelasting kan daarnaast gevolgen hebben voor de accijns op bier en wijn. De huidige verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken is gekoppeld aan het minimumtarief van de bieraccijns. Achtergrond daarvan is vanuit gezondheidsoogpunt het principe dat bier niet lager moet worden belast dan frisdrank.
Koppeling
Bij de invoering van een suikerbelasting moet daarom worden besloten of die koppeling behouden blijft. In de zeven scenario’s heeft het kabinet in kaart gebracht welke gevolgen het vasthouden aan de koppeling heeft voor de minimumtarieven van de bier- en wijnaccijns. Eerenberg benadrukt dat de eerder gegeven gezondheidsargumenten voor de koppeling nog steeds gelden.
Lees hier de antwoorden van staatssecretaris Eerenberg.
