Woningeigenaren die hun hypotheek hebben afgelost, hebben door het aanstaande afschaffen van de wet Hillen een fiscale tegenvaller. De nieuwe staatssecretaris van Financiën Menno Snel laat weten dat er geen andere regeling wordt opgetuigd om deze groep van bijna een miljoen belastingplichtigen te compenseren.
De Hillen-regeling, ofwel de aftrek wegens geen of een geringe eigenwoningschuld, geldt voor het bedrag waarmee het eigenwoningforfait de aftrekbare kosten van de eigen woning overstijgt. Zijn er geen aftrekbare kosten, dan vervalt dus het volledige eigenwoningforfait in de huidige regelgeving. Het nieuwe kabinet wil deze regeling per 2019 schrappen, wat vragen uit de Tweede Kamer opriep. De meerderheid van de belastingbetalers die gebruik maakt van de Hillen-regeling (58%) is ouder dan 65 jaar. Bijna een kwart is tussen de 55 en 65. Gemiddeld levert de regeling een aftrekpost op van € 1.649. In totaal kost dat de regering jaarlijks € 1,6 mld. Aan het eind van de regeringsperiode is de regeling Hillen nog voor 90% van kracht, aldus Snel in een brief aan de Tweede Kamer. AOW-gerechtigden gaan er door de afschaffing in 2021 jaarlijks enkele tientjes op achteruit.
Bewuste keuze
Op vragen van Kamerleden Van Rooijen (50plus) en Leijten (SP) of er een mogelijkheid is om te voorkomen dat huizenbezitters per saldo bijtelling moeten gaan betalen over de eigen woning, is Snel duidelijk: “Een maatregel waarmee zou worden voorkomen dat per saldo belasting moet worden betaald over de eigen woning staat haaks op de in het regeerakkoord voorziene (geleidelijke) afschaffing van de regeling Hillen. Met het afschaffen van de Hillen-aftrek gaat een steeds grotere groep voor een toenemend bedrag per saldo belasting betalen over de eigen woning. Het afschaffen van de regeling Hillen houdt de bewuste keuze in om een per-saldo-heffing niet tegen te gaan. Vanaf het moment dat de regeling Hillen wordt uitgefaseerd, kan een matiging van de tariefcorrectie per definitie niet meer voorkomen dat er per saldo belasting over de eigen woning moet worden betaald.”
Aftrek verplicht
Het alternatief om geen hypotheek en de daarmee verband houdende aftrekbare kosten op te voeren in de aangifte, is geen optie. “Dit is geen keuze”, aldus Snel, die daarmee de stelling van zijn voorganger Wiebes onderschrijft dat de renteaftrek verplicht is. De staatssecretaris gaat wel in op de door Leijten genoemde mogelijk om een eigenwoningschuld die na 31 december 2012 is afgesloten en waarvoor een fiscale aflossingseis geldt, aan te passen. Daardoor zouden rente en kosten niet langer aftrekbaar zijn in box 1. “Dit kan door deze schuld om te zetten in een aflossingsvrije lening waardoor niet langer aan de wettelijk vereiste vormgeving wordt voldaan. Dat de schuld dan in box 3 valt, neemt niet weg dat de eigen woning zelf nog in box 1 valt en hiervoor het eigenwoningforfait in aanmerking wordt genomen. Door het uitfaseren van de Hillen-aftrek leidt een dergelijke keuze tot heffing over een deel van het eigenwoningforfait waardoor alsnog per saldo belasting wordt betaald over de eigen woning. In die zin biedt het voorstel van mevrouw Leijten dan ook geen oplossing.”
