DNB geeft banken in het rapport ‘Good practices: Fiscale integriteitsrisico’s bij cliënten van banken’ de rol van zowel de wetgever als de Belastingdienst. Dat is niet wenselijk, betogen Kuba Grabarz en Megan Ruigrok, senior associates tax bij Baker & McKenzie, in het FD. Het gevaar dreigt dat bedrijven die zich volledig aan de wet houden, straks bij geen enkele bank terechtkunnen. ‘De aanpak van DNB kan bedrijfseconomisch schadelijk zijn.’
DNB wil dat banken zelf de belastingstructuren van hun cliënten kunnen toetsen, met het doel belastingontduiking en belastingontwijking te signaleren en klanten zonodig te weigeren. ‘Hoewel de door DNB opgestelde richtlijnen formeel-juridisch niet bindend zijn, zullen banken toch gevolg willen geven aan dit rapport, gezien de invloed van DNB als toezichthouder’, denken beide fiscalisten.
Geen handvatten
Maar belastingontwijking is volledig legaal. ‘Wat er nu kan gebeuren, is dat een volledig volgens de wet handelend bedrijf geen gebruik (meer) kan maken van bancaire diensten, omdat zij niet voldoet aan de nieuwe standaarden. Verwacht DNB hiermee dat banken de rol van quasi-wetgever en quasi-belastinginspecteur op zich nemen?’ Grabarz en Ruigrok zien een aantal struikelblokken. Zo heeft DNB wel eisen gesteld, maar geen handvatten gegeven. ‘Het rapport geeft tips voor beleid en processen, maar beschrijft niet wat belastingontduiking, belastingontwijking en belastingoptimalisatie inhouden. Fiscale motieven kunnen echter in elk van deze categorieën vallen. Meer toelichting is daarom van belang. Sterker nog, om belastingontduiking, belastingontwijking en belastingoptimalisatie van elkaar te onderscheiden, is een diepgaande kennis van fiscaal recht nodig.’ Beiden vragen zich af of banken ertoe in staat zijn als kenners al met elkaar van mening verschillen.
Belastingontwijking wordt al aangepakt
Daarnaast zijn wetgevers en belastingautoriteiten al volop bezig met de aanpak van belastingontwijking, waarbij de belastingautoriteiten in veel landen omvangrijke middelen hebben gekregen om belastingconstructies aan te pakken. ‘Het is zelfs zo dat belastingautoriteiten zich in het huidige fiscale klimaat steeds vaker gesterkt voelen om (vaak onterecht) niet-fiscaal gedreven structuren – zonder misbruikelement – aan te vallen. We kunnen DNB dus geruststellen: aan de afgenomen maatschappelijke tolerantie ten aanzien van belastingstructuren wordt inmiddels ruimschoots tegemoetgekomen.’
Bedrijven overal uitgesloten
Daarnaast doet het optreden als belastingconstructiebeoordelaar de regeldruk bij banken toenemen. ‘Het kan gaan gebeuren dat in complexe gevallen of gevallen die de schijn tegen hebben, banken op basis van vermoedens, dus zonder sluitende bewijzen, cliënten zullen gaan weigeren.’ Bovendien dreigt het gevaar dat bedrijven bij geen enkele bank meer terechtkunnen, omdat banken vaak afwijzend staan tegenover bedrijven die niet aan de compliance-eisen van een concurrent voldoen. Een slechte zaak, aldus Grabarz en Ruigrok. ‘Banken komt tenslotte geen wetgevende macht toe.’ De aanpak van de toezichthouder kan bedrijfseconomisch schadelijk zijn, vinden zij. ‘Toezichthouder, blijf bij je leest.’
Bron: FD
