Banken nemen, mede door enkele forse boetes in de afgelopen jaren, serieus werk van de naleving van de Wwft. Maar ze dreigen door te schieten met hun witwasaanpak, zeggen advocaten. Zo nemen banken veel te snel afscheid van klanten, schrijft het FD.
Banken hebben de plicht om witwassen tegen te gaan en steken daar de laatste tijd vel geld en energie in. Twee jaar terug betaalde ING een boete van € 775 miljoen omdat de witwascontrole niet op orde was. De bank is daarna aan de slag gegaan met anti-witwasbeleid, net als ABN Amro en Rabobank.
Veel vragen en rechtszaken
Nu er veel mensen worden ingeschakeld om te controleren of banken geen zaken doen met louche partijen, krijgen bedrijven veel vragen over zich heen: over de eigen onderneming, maar ook over klanten en leveranciers. Bevallen de antwoorden niet, dan moet het bedrijf op zoek naar een andere bankier. Sinds begin vorig jaar zijn er veel rechtszaken geweest om de zakelijke bankrekening weer geopend te krijgen. Soms wint de bank zo’n zaak, soms de klant. Volgens advocaat Hendrik Jan Bos ontstaat er vaak discussie: verreweg de meeste zaken worden geschikt voordat er een rechter aan te pas komt. In veel gevallen wordt de rekening toch weer in ere hersteld.
(Te) veel informatie leveren
De belangrijkste reden om de rekening af te sluiten, is volgens Rabobank fraude. Bankenvereniging NVB geeft aan dat klanten vaak niet op verzoeken reageren of de informatie niet leveren. Advocaat Marco Anink zegt dat banken soms veel meer informatie vragen dan wettelijk moet. Rabobank kreeg in 2019 een standje van de rechter omdat een kleine handelaar in elektronica zo veel informatie moest geven dat kon worden uitgesloten dat al zijn zakenpartners een witwasrisico vormden. Maar de rechter oordeelde dat de onderzoeksplicht bij de bank ligt en niet bij de klant.
Papierwinkel
Econoom Marcel Canoy zegt: ‘Banken zijn in een kramp geschoten. Natuurlijk is het goed dat ze uitgebreid klantonderzoek doen, maar nu wordt een enorme papierwinkel opgetuigd zodat ze aan de toezichthouder kunnen laten zien dat de hele checklist is afgevinkt.’ Banken handelen naar de letter van de wet en niet naar de geest ervan. ‘Dat is ook niet zo vreemd als de politiek roept dat ze een zerotolerancebeleid voeren tegen witwassen.’
MKB’ers de klos
Volgens advocaat Bos nemen banken vooral afscheid van klanten die veel geld en tijd kosten, zoals MKB’ers die zaken doen met het buitenland. ‘Dat levert een hoop ingewikkelde overboekingen op die de bank allemaal moet controleren, terwijl zo’n klant weinig oplevert als hij alleen een rekening heeft en geen krediet.’ Banken bestrijden dat.
Maar zonder bankrekening krijg je niet zomaar een rekening bij een andere Nederlandse bank. Kiezen voor een minder betrouwbare bank in het buitenland heeft ook nadelen: minder zicht op de geldstromen. ‘Nu worden ook goede bedrijven kapot gemaakt,’ zegt Bos. ‘Dat kan toch niet de bedoeling zijn van de regelgeving.’
Onlangs oordeelde het gerechtshof in Den Haag nog dat Rabobank terecht een bankrekening weigerde aan een coffeeshophouder die onvoldoende inzicht gaf in de informatie waar de bank om vroeg.
Bron: FD
