Klachten erfgenamen verstandelijk beperkte vrouw over beheer vermogensfonds deels gegrond

Een RA is als bestuurslid en penningmeester van een stichting verantwoordelijk voor de publicatie van deels onjuiste kerngetallen op de website van de stichting en heeft in onvoldoende mate toezicht gehouden op de werkzaamheden van de administrateur die de onjuiste cijfers op de website had gepubliceerd. Dat oordeelt de Accountantskamer, die de accountant een waarschuwing oplegt. Voor het overige is de klacht ongegrond. 

Leefomstandigheden mensen met verstandelijke beperking verbeteren

De RA verricht naast zijn reguliere werkzaamheden als openbaar accountant werkzaamheden als bestuurslid en penningmeester van een stichting. De stichting is een vermogensfonds dat financiële steun verleent aan initiatieven die erop gericht zijn om de leefomstandigheden van mensen met een verstandelijke beperking te verbeteren. De stichting heeft de ANBI-status en beschikte eind 2021 over een eigen vermogen van ruim € 115 miljoen. Het vermogensfonds was opgericht door een echtpaar dat één kind had, dat verstandelijk beperkt was en onder curatele stond. Ze woonde een groot deel van haar leven in een instelling voor verstandelijk beperkte mensen en overleed in 2020. Haar ouders overleden in 1988 en 2000.

Tuchtklacht erfgenamen

Een aantal erfgenamen (nichten en een achterneef en -nicht) van de verstandelijk beperkte vrouw, uit en via wier vermogen aanzienlijke bedragen zijn geschonken en nagelaten aan de stichting, voert een civiele procedure over haar nalatenschap tegen de stichting. De nabestaanden stelden in een brief aan het vermogensfonds een reeks vragen over het beheer van het vermogen van de stichting en over de jaarrekeningen van de stichting.

Daarop volgde een tuchtklacht tegen de RA. De erfgenamen maakten hem bij de Accountantskamer verschillende verwijten, onder meer dat hij bij herhaling had geweigerd om de aan hem voorgelegde vragen te beantwoorden. Ook zou onder zijn verantwoordelijkheid verkeerde financiële informatie op de website van de stichting zijn gepubliceerd en zou hij het stamkapitaal van het fonds niet goed hebben verantwoord in de administratie en de jaarrekeningen. De RA had volgens de erfgenamen bovendien de controlerend accountant verkeerd geïnformeerd en verleende er zijn medewerking aan dat er meer werd uitgegeven dan volgens de statutaire regelingen van het fonds is toegestaan. Tot slot heeft hij volgens hen ook geen toereikende maatregelen genomen om al die fouten te herstellen.

Oordeel Accountantskamer

De Accountantskamer verklaart het merendeel van de klachten ongegrond. De klacht is echter gegrond voor zover deze betrekking heeft op de publicatie van deels onjuiste kerngetallen op de website van de stichting. Tussen partijen was ook niet in geschil dat een aantal kerngetallen die gepubliceerd waren op de website onjuiste rubriceringen bevatten. Deze onjuistheden hadden betrekking op de onderverdeling van het vastgoed in commercieel vastgoed en missiegerelateerd vastgoed en op de weergave van de reserves ‘doelstelling’ en ‘ongerealiseerd koersresultaat’ binnen het eigen vermogen van de stichting.

De Accountantskamer is van oordeel dat de RA, als bestuurslid en penningmeester van de stichting, vaktechnisch verantwoordelijk moet worden gehouden voor de juiste publicatie van de kerngetallen op de website van de stichting. Dat hiervoor gebruik werd gemaakt van de diensten van een administrateur maakt dit niet anders. De Accountantskamer wijst er in dit verband op dat betrokkene er op grond van het bepaalde in artikel 14 VGBA zorg voor dient te dragen dat degene die onder zijn verantwoordelijkheid werkzaamheden uitvoert ten behoeve van een professionele dienst, hiervoor adequaat is toegerust en dat er toereikende begeleiding van, toezicht op en beoordeling van deze werkzaamheden dient plaats te vinden. De RA had dan ook toezicht moeten uitoefenen op de door de administrateur verrichte werkzaamheden om te voorkomen dat hij in verband zou worden gebracht met informatie die materieel onjuist is. Dat heeft hij niet, althans in onvoldoende mate, gedaan.

Dat de onjuistheden direct na het aan het licht komen hiervan hersteld zijn getuigt van adequaat handelen van de RA op dat moment, maar betekent niet dat daarmee geen betekenis toekomt aan die onjuiste vermeldingen. De Accountantskamer wijst er in dit verband op dat de stichting als ANBI verplicht was om bepaalde gegevens op haar website te publiceren. De accountant heeft dan ook, door onvoldoende toezicht uit te oefenen op de werkzaamheden van de administrateur, gehandeld in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid.

Waarschuwing

De Accountantskamer vindt de maatregel van waarschuwing passend en geboden. Daarbij is in aanmerking genomen dat de RA zijn taak als penningmeester op het punt van de publicatie van de financiële gegevens op de website van de stichting te licht heeft opgevat en hij daarmee gehandeld heeft in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Ten gunste van de RA is meegewogen dat betrokkene, toen hij geconfronteerd werd met de fout in de publicatie van de gegevens op de website van de stichting, deze fout meteen heeft hersteld en dat hij maatregelen heeft genomen om te voorkomen dat een dergelijke fout zich kan voordoen.

Uitspraak: 22-1013 RA