De gezamenlijke transactiemonitoring die oprichters ABN AMRO, ING, Rabobank, Triodos Bank en de Volksbank wilden bereiken met Transactiemonitoring Nederland (TMNL) is in de huidige vorm afgeschoten door Brussel. Dat blijkt uit een Kamerbrief van minister Van Weyenberg van Financiën. Wat dat precies betekent voor TMNL is nog niet helemaal helder.
De vijf banken verwachtten via TMNL naast hun eigen transactiemonitoring ook transactiedata te kunnen combineren die bruikbaar zijn bij de bestrijding van financiële criminaliteit. Het plan stuitte echter ook op veel kritiek, bijvoorbeeld van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De privacytoezichthouder vond dat het initiatief voldoet “aan de karakteristieken van een centraal bancair sleepnet. Immers wordt iedereen altijd en overal gecontroleerd op ‘ongebruikelijkheden’. Afwijken van de norm wordt verdacht.”
Europees akkoord
De minister stuurde onlangs een Kamerbrief over het op handen zijnde akkoord op het pakket met Europese wetgevende voorstellen op het terrein van het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering (AML-pakket). Daarin schrijft hij onder andere dat het kabinet heeft aangegeven “gegevensdeling een cruciaal onderdeel te vinden van een effectieve aanpak van witwassen en terrorismefinanciering. Daarom gaf het kabinet aan te hechten aan duidelijkheid over wat er op dit gebied mogelijk is voor poortwachters en voldoende ruimte voor poortwachters om gegevens te kunnen delen. Daarnaast wilde het kabinet zich ervan verzekeren dat de regelgeving voldoende ruimte zou bieden voor bestaande initiatieven.”
Nederland, Denemarken en Duitsland pleitten er voor “om lidstaten middels een lidstaatoptie gezamenlijke voorzieningen te kunnen laten oprichten, waar – binnen vooraf bepaalde waarborgen, onder andere met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens – gegevens tussen instellingen zouden kunnen worden gedeeld.” Het Europees Parlement accepteerde die lidstaatoptie echter niet, schrijft Van Weyenberg. “Ondanks dat Nederland op verschillende niveaus hier bezwaar tegen heeft gemaakt, is de lidstaatoptie die gegevensdeling mogelijk maakt komen te vervallen in het akkoord tussen de Raad en het Europees Parlement.”
Gevolgen niet helder
Wat dat precies gaat betekenen voor de gezamenlijke transactiemonitoring van banken is nog onduidelijk. De brief van de minister wordt door experts uit de sector omschreven als cryptisch, meldt het FD. Ook de Autoriteit Consument & Markt en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) durven nog niet te reageren op het Europese voorstel.
