Onder de opstellers van het plan bevindt zich hoogleraar huisvestingssystemen Peter Boelhouwer (TU Delft). Samen met drie andere experts presenteren zij bij BNR een ‘recept voor een structurele aanpak’ van de woningnood, die volgens hen inmiddels een bouwinspanningsprogramma vereist dat vergelijkbaar is met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.
Hypotheekrenteaftrek in 15 jaar afbouwen
De experts willen de hypotheekrenteaftrek in 15 jaar geleidelijk afbouwen, te beginnen bij woningen met de hoogste WOZ-waarde. Het bedrag dat de overheid hiermee bespaart, moet worden geïnvesteerd in woningbouw en infrastructuur. “Een eerlijke herverdeling en betere inzet van overheidsmiddelen zijn noodzakelijk,” aldus het rapport.
1,8 miljoen woningen nodig
Volgens de deskundigen moet er stevig worden bijgebouwd: tot 1,8 miljoen woningen tot 2040. Ter vergelijking: in 2024 stond de teller op een tekort van zo’n 400.000 huizen. Nieuwe woningen moeten vooral worden gerealiseerd op zogenoemde uitleglocaties: nieuwe woonwijken aan de rand van steden. Daarnaast moet ook binnenstedelijk worden verdicht en moet ruimte worden gecreëerd in kleinere dorpen door beperkte uitbreidingen op wijkniveau.
Eenduidige regels en snellere procedures
Nederland lijdt volgens de deskundigen aan een gebrek aan consistent beleid. Ze pleiten voor koersvastheid en duidelijke landelijke regelgeving, met uniforme bouwtechnische voorschriften. Dit moet de bouw goedkoper, sneller en beter schaalbaar maken. Ook pleiten ze voor het versimpelen van procedures. Het moet eenvoudiger worden om woningen op te toppen, uit te breiden of te splitsen. Daarnaast moet het juridisch en praktisch makkelijker worden om tijdelijke woningen te bouwen, woningen te delen of hospitaverhuur toe te staan.
Huurmarkt hervormen
De huurmarkt moet aantrekkelijk blijven voor investeerders, vinden de deskundigen. In het rapport verwijzen ze naar ‘het Duitse model van vergelijkingshuren’. “Het uitgangspunt hierbij is dat er een redelijk verband bestaat tussen het rendement van de belegging enerzijds en de huuropbrengst en waardevermeerdering anderzijds. Introductie van dit systeem maakt de Wet betaalbare huur op termijn overbodig. En breng de overdrachtsbelasting van woningen voor beleggers terug naar 6 procent, waardoor investeringen meer rendabel worden.”
Tegelijkertijd willen ze de koppeling tussen het huurbeleid en armoedebeleid loslaten. “Armoedebestrijding hoort thuis bij het inkomensbeleid, niet bij de woningmarkt,” schrijven ze. Zo moet het huursegment financieel houdbaar en functioneel blijven, ook voor middeninkomens en beleggers. De vier deskundigen hopen met hun plan een helder, uitvoerbaar pad te schetsen dat zowel politiek als maatschappelijk draagvlak kan vinden. “Alleen met langetermijnvisie en politieke moed kan de woningcrisis echt opgelost worden,” besluiten zij.
