Van alle ondervraagden onder een representatief panel van 1.052 Nederlanders geeft 43 procent de voorkeur aan een kilometerheffing, terwijl 34 procent het huidige systeem op basis van autogewicht wil behouden. Slechts 11 procent kiest voor de variant uit het coalitieakkoord, waarbij de wegenbelasting wordt gebaseerd op de omvang van de auto.
De uitkomsten zijn opvallend, omdat de politieke discussie zich momenteel toespitst op een tijdelijke lastenverlichting. Het kabinet zoekt naar manieren om de totale autokosten voor burgers te drukken nu brandstofprijzen door onrust in het Midden-Oosten fors zijn opgelopen. Tegelijkertijd ligt er een plan om de motorrijtuigenbelasting in de toekomst minder afhankelijk te maken van gewicht en meer van de omvang van een auto. Het maatschappelijk draagvlak voor dat laatste plan blijkt echter zeer beperkt.
Brandstofrijders vinden huidige systeem prima
Vooral onder rijders van brandstofauto’s is de steun voor het huidige systeem nog groot. Van deze groep kiest ruim een derde voor de huidige methode op basis van gewicht. Onder elektrische rijders ligt dat aandeel met minder dan een kwart duidelijk lager. Zij staan juist vaker open voor een systeem op basis van de omvang van de auto: ruim een op de vijf EV-rijders noemt dat als voorkeursoptie, tegenover minder dan een op de acht de brandstofrijders.
Toch is ook onder elektrische rijders de steun voor een belasting op basis van omvang niet dominant. Net als onder de totale groep gaat ook hier de voorkeur het vaakst uit naar een kilometerheffing: vier op de tien EV-rijders kiest daarvoor. Onder mensen zonder auto gaat het zelfs om meer dan de helft.
Kilometerheffing
Volgens Wegenvignetten.nl laat het onderzoek zien dat veel Nederlanders, juist nu de kosten onder een vergrootglas liggen, een systeem willen dat logisch en eerlijk voelt. “De cijfers laten zien dat veel Nederlanders een directer verband willen tussen gebruik en kosten. Wie weinig rijdt, wil ook minder betalen”, zegt mede-eigenaar Mattijs Wijnmalen. “In plaats van een tijdelijke verlaging van een vast bedrag, ziet de burger liever een systeem dat op de lange termijn eerlijker voelt en ook kan helpen het fileprobleem te verkleinen.” Een kleine groep van 7 procent is specifiek voorstander van een spitsheffing.
Beperkt draagvlak
Wijnmalen ziet de uitkomsten als een duidelijke waarschuwing voor de politiek. “Als het kabinet de wegenbelasting wil hervormen, dan moet het niet alleen kijken naar de korte termijn of technische uitvoerbaarheid, maar ook naar maatschappelijk draagvlak”, zegt hij.
“Juist nu autorijden voor veel huishoudens duurder wordt, is dit een gevoelig onderwerp. Een tijdelijke verlaging is een pleister op de wonde, maar de discussie over een nieuwe belastingvorm mag niet overkomen als weer een extra last. Bovendien zijn veel populaire elektrische modellen relatief ruim. Daardoor is een belasting op basis van omvang niet automatisch gunstig voor de verduurzaming van het wagenpark.”
