Volgens de bank zijn familiebedrijven wel actiever op het gebied van milieumaatregelen en regionale betrokkenheid, maar blijven de verschillen met niet-familiebedrijven op veel andere duurzaamheidsthema’s verrassend klein. Zo loopt slechts 14 procent van alle bedrijven voorop met investeringen in duurzaamheid. Ook heeft slechts 14 procent milieu- en regionale maatregelen stevig in de strategie verankerd. Tussen familie- en niet-familiebedrijven bestaan daarbij nauwelijks verschillen.
Minder investeringsruimte
ABN AMRO ziet daarvoor meerdere verklaringen. Familiebedrijven zijn vaak terughoudend met het aantrekken van extern kapitaal om de zeggenschap binnen de familie te houden. Daardoor beschikken zij over minder investeringsruimte voor verduurzaming. Bijna de helft van de familiebedrijven noemt gebrek aan financiële middelen als belangrijkste belemmering om meer duurzame investeringen te doen, tegenover ongeveer een derde van de niet-familiebedrijven.
Wel sterker in bedrijfsopvolging
Op het gebied van bedrijfsopvolging doen familiebedrijven het juist beter dan andere ondernemingen. Gevestigde familiebedrijven zijn vaker al begonnen met het voorbereiden van een overdracht en beschikken vaker over een opvolgingsplan. Ook maken zij aanzienlijk vaker gebruik van fiscale faciliteiten, zoals de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR), en leggen zij vaker afspraken vast in een familiestatuut.
Derde heeft niets geregeld
Toch is ook daar nog veel winst te behalen. Van de gevestigde familiebedrijven is 36 procent nog helemaal niet begonnen met de voorbereiding van een bedrijfsoverdracht. Bij niet-familiebedrijven loopt dat op tot 56 procent. Volgens ABN AMRO vergroot een tijdige voorbereiding de keuzevrijheid en verkleint zij het risico op discontinuïteit.
Accountant belangrijkste adviseur
Het onderzoek onderstreept, minder verrassend, de centrale rol van accountants bij bedrijfsopvolging. Van de ondernemers die al bezig zijn met een overdracht bespreekt de helft de plannen met een accountant. Bij gevestigde familiebedrijven loopt dat aandeel zelfs op tot 63 procent. Bedrijfsadviseurs worden door 21 procent ingeschakeld en juridisch adviseurs door 17 procent. Banken spelen een veel kleinere rol: slechts 8 procent van de ondernemers voert gesprekken met de bank over bedrijfsopvolging.
Ander beeld
In de wetenschappelijke literatuur wordt nog vaak verondersteld dat familiebedrijven koplopers zijn op het gebied van duurzaamheid. Een recente literatuurstudie concludeert dat deze langetermijnoriëntatie familiebedrijven in theorie een goede uitgangspositie geeft om duurzaamheid strategisch te verankeren, al verschilt de mate waarin dat lukt sterk per bedrijf.
Metastudie
Tegelijkertijd is de wetenschappelijke consensus minder eenduidig dan vaak wordt gedacht. Een meta-analyse uit 2024 van 87 internationale studies, gebaseerd op gegevens van ruim 118.000 ondernemingen, vond geen significant verschil tussen familiebedrijven en andere ondernemingen in hun totale milieuprestaties. Wel bleek dat familiebedrijven gemiddeld een kleinere ecologische voetafdruk hebben, maar niet vaker investeren in initiatieven die een positieve milieu-impact creëren. Die genuanceerde conclusie sluit aan bij het onderzoek van ABN AMRO, waaruit eveneens blijkt dat familiebedrijven zich op duurzaamheid minder onderscheiden dan hun langetermijnoriëntatie doet vermoeden.
Lees hier het onderzoek van ABN Amro.
