De Belastingdienst stopt met het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF), onderzoekt de beruchte ‘projectcode 1043’, wordt veel terughoudender met het gebruik van persoonsgegevens en pakt intern gebruik van FSV-registraties aan.
Dit schrijven de demissionaire staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen aan de Tweede Kamer. Doel van de lange brief is de belangrijke uitgangspunten en stappen in de fraudebestrijding door de Belastingdienst uiteen te zetten. De brief is onder meer een reactie op het snoeiharde rapport van de Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag.
CAF-team definitief stopgezet
Het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) speelde een hoofdrol in de vermeende fraude met kinderopvangtoeslagen. Het werd ook wel ‘Cowboy-team’ genoemd, omdat het doelbewust de grenzen van de wet opzocht en overschreed. Op 3 juli 2020 werd het CAF-team opgeschort, maar er ligt nog wel een erfenis van 34 casussen. Deze lopende zaken worden pas weer behandeld zodra voldaan kan worden aan het nieuwe beleid waarmee de Belastingdienst fraude gaat bestrijden. Momenteel wordt een analyse gemaakt of deze casussen op een juiste manier aan het licht zijn gekomen. Deze analyse is eind maart afgerond.
Onderzoek naar de effecten van FSV
In de FSV registreerde de Belastingdienst risicosignalen over belastingen en toeslagen van personen. Het onderzoek naar de effecten op burgers en bedrijven hiervan wordt uitgevoerd door een externe partij. Momenteel wordt onderzocht op welke manier een externe partij zo snel mogelijk aan de slag kan met een focus op een zo snel mogelijke aanbesteding. Een Kamermotie draagt het kabinet op iedereen die in FSV stond te informeren. Gelet op de aantallen personen die in FSV geregistreerd stonden daarover te informeren. Voor 1 april laat het kabinet weten hoe zij dit denken te realiseren. In de tussentijd kunnen burgers zelf een verzoek bij de Belastingdienst indienen en daarmee inzage krijgen in het dossier.
Projectcode 1043
In projectcode 1043 werden aangiften inkomstenbelasting geselecteerd waarvan verondersteld werd dat zij een hoog risico bevatten. Deze aangiften werden handmatig beoordeeld door vakspecialisten. Als er twijfels waren over bijvoorbeeld een aftrekpost, werd de belastingplichtige gevraagd deze aftrekpost aannemelijk te maken. De aangiften van deze belastingplichtige werden gedurende zes jaar handmatig beoordeeld totdat een aangifte werd ingediend die geen risico’s bevatte die door de vakspecialisten beoordeeld hoefde te worden. Het gebruik van projectcode 1043 is opgeschort, er worden geen nieuwe aangiften van deze mensen meer geselecteerd. Er zijn waarborgen opgesteld en bestaande waarborgen zijn versterkt. Het gaat hierbij om onder andere een verbeterde werkinstructie, een deblokkeringsproces als een belastingplichtige eenmaal een juiste aangifte indient om te voorkomen dat een volgende aangifte wederom wordt geselecteerd voor intensief toezicht en een proces om signalen op te vangen, te behandelen en te analyseren. De Belastingdienst heeft de Auditdienst Rijk (ADR) gevraagd vóór 1 maart aanstaande de opzet en het bestaan van de waarborgen rond projectcode 1043 te onderzoeken.
Tweede nationaliteit
Vanaf 15 januari 2021 wordt het gegeven tweede nationaliteit niet meer getoond. Aanvankelijk werd die tweede nationaliteit geregistreerd in het systeem van Beheer van Relaties (BVR), het basisregistratiesysteem van de Belastingdienst. De handmatige schoning van deze ‘hoofdversie’ van het BVR op het gegeven van tweede nationaliteit vond al op 23 juli 2015 plaats. Er bleek echter ook ongeschoonde kopie van de BVR in omloop. In deze kopie stond bij 1,17 miljoen personen naast de Nederlandse ook een niet-Nederlandse nationaliteit geregistreerd. Momenteel wordt uitgezocht waarom deze kopie niet eerder bekend was en waarom het persoonsgegeven tweede nationaliteit naast de Nederlandse nationaliteit hier niet eerder (automatisch) uit is gehaald. Daarnaast wordt verder onderzocht of en waar deze kopie verder is gebruikt en welke gevolgen dat heeft gehad. Wel is duidelijk dat de kopie enkel interne afnemers binnen de Belastingdienst kent.
Verwerking nationaliteit en risicosignalen
We zijn in 2020 gestart met het oplossen van de problemen met de verwerking van nationaliteit en risicosignalen. Mede op basis van het adviesrapport van KPMG van 10 juli 2020 zijn processen gestaakt voor de periode waarin de noodzakelijke randvoorwaarden ontbraken. De Belastingdienst heeft een inventarisatie gemaakt van alle lijsten met risicosignalen op persoonlijke omgevingen van medewerkers. Dat zijn er in totaal circa 211. Er wordt nu een nadere analyse van deze lijsten met bijbehorende risico’s gemaakt die eind maart 2021 gereed is. Naast deze actie is de Belastingdienst in december 2020 begonnen om de ongeveer negenhonderd aanwezige applicaties te doorzoeken op het gebruik van nationaliteit en aanverwante gegevens zoals geboorteplaats. De analyse van de applicaties wordt in het eerste kwartaal van dit jaar afgerond en met uw Kamer gedeeld. Waar niet aan de wet- en regelgeving wordt voldaan, stoppen wij de applicatie, zoeken uit of burgers daarvan nadeel hebben ondervonden en zetten dat recht, en bepalen wij hoe deze werkzaamheden wel conform wet- en regelgeving kan worden uitgevoerd.
Minnelijke schuldsanering
In de antwoorden op de feitelijke vragen naar aanleiding van het rapport van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag hebben de bewindslieden aangegeven dat uit een interne reconstructie ten behoeve van het onderzoek van de Auditdienst Rijk (ADR) signalen naar voren zijn gekomen dat de kwalificatie Opzet/Grove schuld (O/GS) doorwerking had op een verzoek tot minnelijke schuldsanering in de fiscaliteit. In een werkinstructie stond vermeld dat bij een individuele schuld (dit kan zowel een toeslag- als belastingschuld zijn) van hoger dan € 10.000, in samenhang met een FSV-registratie “melding fraudepost” en/of de kwalificatie O/GS, een verzoek tot minnelijke schuldsanering werd afgewezen. Dit is een oude werkinstructie. Deze werkwijze wordt in ieder geval sinds maart 2020 niet meer toegepast.
