Per 10 juli 2027 wordt de bevoegdheid tevens opgenomen in de Implementatiewet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering (Iwt, artikel 3.6). Hieronder wordt ingegaan op de regeling zoals die per 1 juli 2026 in de Wwft wordt geïntroduceerd.
Tijdelijke opschorting tijdens analyse
FIU-Nederland analyseert ongebruikelijke transacties. Met de nieuwe bevoegdheid kan tijdens zo’n analyse worden verzocht een transactie tijdelijk op te schorten indien deze mogelijk verband houdt met witwassen, onderliggende delicten of terrorismefinanciering.
De bevoegdheid wordt uitsluitend ingezet naar aanleiding van een eigen analyse of op verzoek van een buitenlandse FIU. Volgens de toelichting gebeurt dit alleen bij sterke aanwijzingen van betrokkenheid bij witwassen of terrorismefinanciering en met inachtneming van proportionaliteit.
Verplichting tot onverwijlde opvolging
Wanneer een meldingsplichtige entiteit een opschortingsverzoek ontvangt, moet zij dit verzoek onverwijld uitvoeren. Dat betekent: zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging.
De opschorting geldt voor maximaal:
- vijf werkdagen bij een verzoek van FIU-Nederland zelf;
- tien werkdagen indien het verzoek wordt gedaan namens een buitenlandse FIU.
Gedurende deze periode wordt beoordeeld of verdere maatregelen noodzakelijk zijn. De FIU kan ook verzoeken de opschorting eerder dan de maximale termijn te beëindigen. Na afloop van de termijn moet de opschorting worden opgeheven.
Reikwijdte: alle meldingsplichtige entiteiten
De bevoegdheid kan wettelijk worden toegepast ten aanzien van iedere meldingsplichtige instelling in de zin van de Wwft. In de praktijk zal het met name gaan om banken, betaalinstellingen en cryptodienstverleners.
Informatieplicht en tipping-off
Indien een transactie wordt opgeschort, dient de meldingsplichtige entiteit haar cliënt direct over de opschorting te informeren. Dit levert geen schending op van het tipping-off verbod van artikel 23 Wwft.
Het tipping-off verbod ziet op het informeren over een melding van een ongebruikelijke transactie aan FIU-Nederland of over nadere informatieverstrekking, maar niet op het uitvoeren van een opschortingsverzoek.
Reeds uitgevoerde transacties en blokkade van tegoed
Door het gebruik van vrijwel realtime betalingen kan het voorkomen dat een transactie al (gedeeltelijk) is uitgevoerd op het moment dat het opschortingsverzoek wordt ontvangen. In dat geval kan de transactie niet meer worden tegengehouden.
De entiteit dient dan een tegoed ter hoogte van het betreffende bedrag te blokkeren, voor zover op dat moment saldo beschikbaar is. Alleen het aanwezige saldo ten tijde van het verzoek wordt geblokkeerd. Later bijgeschreven bedragen vallen niet onder het opschortingsverzoek. Indien geen saldo aanwezig is, kan geen blokkade plaatsvinden.
Na afloop van de opschorting
Na het verstrijken van de opschortingstermijn moet het geblokkeerde bedrag worden vrijgegeven, tenzij opsporingsinstanties beslag hebben gelegd.
Wanneer het opschortingsverzoek is gedaan namens een buitenlandse FIU, ligt het initiatief voor beslaglegging bij de betreffende buitenlandse opsporingsdienst. Dit kan plaatsvinden via een rechtshulpverzoek.
Aansprakelijkheid
Artikel 20c Wwft bepaalt dat meldingsplichtige entiteiten niet aansprakelijk kunnen worden gesteld voor eventuele economische schade die een cliënt lijdt als gevolg van het opvolgen van een opschortingsverzoek.
Europese ontwikkelingen
Ook op Europees niveau wordt een opschortingsbevoegdheid voor FIU’s geïntroduceerd in het zogenoemde ‘AML-pakket’ (Anti-Money Laundering). Deze bevoegdheid heeft een iets ruimere reikwijdte. Het Europese pakket treedt naar verwachting medio 2027 in werking. Nadere informatie daarover volgt.
Meldingsplichtige entiteiten met vragen over deze aankomende bevoegdheid kunnen contact opnemen met de frontoffice van FIU-Nederland of kijken bij de veelgestelde vragen.
Bron: FIU-Nederland
