Belastingadviseurs, accountants, notarissen en vastgoedmakelaars helpen criminelen gretig van hun zwarte geld af, schrijven onderzoekers Pieter Tops en Jan Tromp. Ook horeca en kledingwinkels maken witwassers het leven makkelijk door contant geld te accepteren, schrijven Tromp en Tops. De twee zien een versmelting van de onderwereld met de bovenwereld.
Hoogleraar Pieter Tops en onderzoeksjournalist Jan Tromp deden op verzoek van burgemeester Femke Halsema een half jaar onderzoek naar drugscriminaliteit in Amsterdam. Ze schreven daarover het rapport: ‘De achterkant van Amsterdam’.
De problemen zijn groot, wordt daarin geconstateerd. Van alle beroepsgroepen krijgen vastgoedmakelaars er in het rapport het hardst van langs: zij zouden het witwassen van zwart geld faciliteren via vastgoedtransacties. Een hoge politiefunctionaris spreekt in het rapport van ‘de nieuwe Endstra’s’, naar Willem Endstra die in de jaren negentig carrière maakt als witwasser van de vermogens van Amsterdamse criminelen. De politieman doelt met ‘de nieuwe Endstra’s’ op vastgoedmakelaars die zich hebben verenigd met criminelen. Tot de kring behoren ook notarissen, accountants en advocaten. Men komt bij elkaar op advocatenkantoren. Daar geldt wettelijk geregelde vertrouwelijkheid. Op die geheimhouding kunnen de deelnemers zich in voorkomende gevallen beroepen.
Financieel bolwerk
Bankiers en in hun spoor juristen, accountants, advocaten, notarissen vormen met elkaar een hecht en krachtig financieel bolwerk dat handelt naar eigen wetmatigheden, zo ver mogelijk buiten het zicht en de greep van overheden, schrijven de onderzoekers. Zo doen drugscriminelen en hun adviseurs het ook. Ook hun businessmodel is gebaseerd op het rondpompen, internationaal, van grote geldstromen, onder bescherming van de constructies waarvan ook de officiële wereld gebruik maakt. Het is heel moeilijk, zo niet onmogelijk voor autoriteiten daar tussen te komen.
Banken en trustkantoren
Amsterdam werkt niet meer mee aan de vestiging van trustkantoren. Ook nieuwe banken zijn niet meer welkom. Het is een verdedigingsstrategie die niet zonder betekenis is, maar die geen dam opwerpt tegen een cultuur van malversatie, constateren de onderzoekers. Ook op rechtstatelijk niveau worden ondermijnende effecten gezien. Die worden veroorzaakt doordat criminele elementen geld, intimidatie en geweld inzetten om bestuurders, uitvoerende ambtenaren en journalisten onder druk te zetten.
Louche belastingadviseurs
Ook belastingadviseurs zitten volgens de onderzoekers met criminelen rond de tafel. ‘Er zullen zeker louche adviseurs zijn’, zegt NOB-voorzitter Bartjan Zoetmulder in het FD. ‘Maar dat zijn dan eenpitters die geen onderdeel zijn van organisaties die toezien op naleving van de beroepsregels. Ik kan me voorstellen dat je dan sneller wordt verleid om je in te laten met schimmige deals.’
Bron: FD/gemeente Amsterdam
