De bevindingen van KPMG rondom de omstreden Fraude Signalering Voorziening (FSV) en de gebrekkige naleving van de AVG bij een aantal andere op fraude gerichte applicaties en verwerkingsprocessen binnen de Belastingdienst zijn ernstig, schrijven staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen van Financiën aan de Tweede Kamer.
Daarom is besloten om een aantal van die applicaties en verwerkingsprocessen binnen de Belastingdienst tot nader order stop te zetten. Ook is het werk van het CAF-team stilgelegd, dat in 2013 werd opgetuigd om vermoedens van fraude te onderzoeken. Bovendien is een commissie in het leven geroepen die dit najaar moet adviseren over een externe toezichthouder bij de fiscus.
KPMG
KPMG deed de afgelopen tijd onderzoek naar de Fraude Signalering Voorziening (FSV). Het accountantskantoor concludeert onder andere dat een eenduidig normenkader voor het registreren, beoordelen en gebruiken van risicosignalen uit FSV ontbrak. Dit gebrek aan kader en standaard werkwijze leidde tot het risico op inconsistente en onjuiste vastleggingen van risicosignalen. Door het ontbreken van voldoende waarborgen voor AVG-naleving bij het gebruik van FSV is de behandeling van burgers door de Belastingdienst niet in alle gevallen voldoende zorgvuldig geweest, concludeert KPMG. Een voorbeeld hiervan is dat fraude-indicaties en -duidingen ten aanzien van potentieel bijzondere en gevoelige persoonsgegevens – ondanks gebleken irrelevantie – niet consequent werden verwijderd.
‘Rechtvaardige behandeling en menselijke maat op korte termijn verbeteren’
Vijlbrief en Van Huffelen kondigen in de brief een groot aantal maatregelen aan waarmee orde op zaken moet worden gesteld bij de Belastingdienst. Het doel daarvan is om te komen ‘tot een aanpak zodat binnen de handhaving (en specifiek het oppakken van signalen van mogelijke fraude) gepaste middelen worden ingezet, keuzes kunnen worden onderbouwd en deze waarborgen ook worden nageleefd en toegepast’.
Deze zomer wordt daarom een tijdelijke projectorganisatie ingericht, schrijven de staatssecretarissen. ‘Die organisatie zal in eerste instantie de normenkaders waarbinnen de handhaving (en specifiek de aanpak van signalen van mogelijke fraude) plaatsvindt, gaan herijken. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het gebruik van risicomodellen, selectieregels en andere vormen van selectie in toezicht en fraudeaanpak, zodat de noodzakelijke rechtvaardige behandeling en menselijke maat op korte termijn binnen de Belastingdienst wordt verbeterd.’ Daarnaast zal de projectorganisatie zich ook gaan bezighouden met een nieuwe visie op de fraudeaanpak. ‘Deze nieuwe visie zal in ieder geval ingegaan op het onderscheid tussen fouten, (grove) schuld vanuit bestuursrecht en fraude vanuit strafrecht.’
