Kringloopwinkels moeten diefstalgevoelige spullen die ze binnenkrijgen, gaan registreren om witwassen en heling van gestolen spullen tegen te gaan, aldus een wetsvoorstel van justitieminister Yesilgöz. Dat noemt de branche ‘een hels karwei’. Alleen blijkt die plicht al een kleine 140 jaar te bestaan en betekent het wetsvoorstel juist een versoepeling, zo legt de minister uit in antwoord op Kamervragen.
Kringloopwinkels moeten zich als handelaar in tweedehands goederen melden bij de gemeente en een Digitaal Opkopers Register bijhouden om verkoop van gestolen spullen moeilijker te maken. Het wetsvoorstel zorgde voor commotie, al geldt de plicht alleen voor diefstalgevoelige artikelen. Maar kringloopwinkels zien het niet zitten om van alle spullen een serienummer te registreren, liet directeur Rachel Heijne van de Branchevereniging Kringloop Nederland weten in Trouw. ‘Dat is een hels karwei.’ Omdat het registreren veel gedoe zou geven, zouden mensen er eerder voor gaan kiezen om spullen naar de stort te brengen en daarmee zou de wetswijziging de circulaire economie in de weg zitten.
Obstakels wegnemen
Maar Yesilgöz stelt de circulaire economie niet in de weg te willen zitten, zo schrijft ze aan de Tweede Kamer: ‘Met de beoogde wijziging is geenszins mijn bedoeling de belangrijke maatschappelijke functie van de kringloop te frustreren. Integendeel. Het is mijn overtuiging dat de bestaande versie van voornoemde wetsbepaling ongewenste obstakels kan opwerpen voor de kringloopbranche, die ik met een wijziging van deze wet en de algemene maatregel van bestuur juist wil wegnemen.’
Plicht sinds 1886
Het bijhouden van een register van ontvangen producten is geen nieuwe verplichting, aldus de minister, ‘maar een plicht die al op hen rust sinds in 1886 artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht ingevoerd is’. Nu moeten handelaren in gebruikte en ongeregelde goederen een inkoopregister bijhouden van alle goederen die ze verwerven of voorhanden hebben. ‘Met de beoogde wijziging van de wet wil ik deze enorme administratieve last – ook voor handelaren in het algemeen – terugdringen door de registratieplicht te beperken tot een selectie van diefstalgevoelige goederen.’ Ruim de helft van de gemeenten heeft het digitaal opkopersregister al verplicht gesteld; met de wetswijziging wordt het landelijk verplicht dat register te hanteren.
Inhoud wetsvoorstel
Voor non-profitkringloopwinkels die bij de branchevereniging zijn aangesloten, geldt een registratieplicht voor de inname van gratis goederen als de op de lijst van diefstalgevoelige producten staan, een uniek serienummer hebben en bestemd zijn voor doorverkoop. ‘Deze beperkte registratieplicht is met name gericht op fietsen, ICT en kleine apparaten, die de aanbieder van oorsprong – al dan niet bewust – geheeld kan hebben en niet opnieuw in het economisch verkeer gebracht moeten worden.’ Yesilgöz laat nog onderzoeken of de regeling uitgebreid kan worden naar kringloopbedrijven met de formele status van een ANBI of SBBI. ‘Er zijn namelijk ook (kleine) non-profit kringloopbedrijven die, vooral uit financiële overwegingen, niet zijn aangesloten bij de branchevereniging en voorkomen moet worden dat zij tussen wal en schip belanden.’ Voor goederen die tegen betaling zijn verworven én op de lijst met diefstalgevoelige goederen staan, blijft een volledige registratieplicht van kracht.
