Dit potentiële lek is erin gelegen dat belastingplichtigen van twee verschillende stelsel gebruik kunnen maken om (de grondslag van) hun belastingschuld te berekenen. Belastingplichtigen kunnen het ene jaar kiezen voor het stelsel waarbij er een forfaitair rendement wordt bepaald, waarover vervolgens de belasting wordt berekend. In het andere jaar kan de belastingplichtige kiezen voor het stelsel waarin het werkelijke rendement wordt belast. Het frappante daarbij is dat deze keuze jaarlijks kan worden gemaakt én kan worden beïnvloed.
Kasstelsel
Het kasstelsel houdt in dat de inkomsten in aanmerking genomen worden indien zij zijn ontvangen. Dit kasstelsel wijkt af van het matching-beginsel. In dat kader wordt namelijk het inkomen toegerekend aan de periode (lees in dit geval: jaar) waarin het inkomen is gegenereerd. Een voorbeeld ter verduidelijking.
Een bakker verkoopt op 15 december 2024 broden in het kader van een buurtfeest. Op 20 december 2024 verstuurt de bakker een factuur aan de organisatoren van het buurtfeest. Vervolgens wordt de factuur op 4 januari 2025 betaald. Op basis van het matchingbeginsel zou het inkomen van de bakker worden toegerekend aan het jaar 2024, namelijk het jaar waarin het inkomen is gegenereerd. Daarentegen dient op basis van het kasstelsel het inkomen te worden toegerekend aan het jaar 2025. De vergoeding voor de broden wordt immers pas in 2025 ontvangen.
Door gebruik te maken van het kasstelsel, wat verplicht is per wet voor box 3, kunnen belastingplichtigen in combinatie met de verschillende stelsels ter bepaling van de grondslag in box 3 de totale belastingdruk in de inkomstenbelasting sterk verminderen. Als inkomen immers een jaar eerder of later wordt ontvangen dan het jaar waarin het is ‘verdiend’, wijkt het rendement op basis van het kasstelsel af van het rendement volgens het matchingbeginsel en kun je invloed uitoefenen op de box 3-belastingdruk.
Spaargeld
Belastingplichtigen kunnen hun ‘spaargeld’, inclusief rente op bijvoorbeeld 30 december overmaken naar een andere rekening. Op deze wijze valt de rente, op grond van het kasstelsel, van twee jaren samen. In het jaar waar de rente in valt wordt gekozen voor belastingheffing aan de hand van het forfaitaire rendement. In dit jaar ligt het werkelijke rendement dan hoger dan het forfaitaire rendement. In het jaar waarin geen rente valt op basis van het kasstelsel wordt er door de belastingplichtige gekozen voor het systeem waarbij het werkelijke rendement wordt aangehouden, terwijl het forfaitaire rendement hoger ligt. Op deze wijze wordt het jaar waarin geen rente valt feitelijk niet belast.
Vastgoed
Huurinkomsten uit box 3 uit de toekomst kunnen worden doorverkocht aan de eigen BV, of aan de kinderen van de belastingplichtige. Door deze verkoop vallen de inkomsten samen in het jaar van verkoop. Zij worden op basis van het kasstelsel immers aan dat jaar toegerekend. Er wordt een jaar geconstrueerd met een zeer (buitenproportioneel) hoog rendement. In dit piekjaar wordt het forfaitair rendement gehanteerd waardoor de belastingheffing blijft beperkt. Op dit jaar volgt er een aantal jaren met nagenoeg geen inkomen. In die jaren wordt logischerwijs het werkelijk rendement aangehouden, om de grondslag van de box 3-heffing te bepalen. Ook met dit relatief simpele trucje kan belastingheffing in box 3 van de inkomstenbelasting worden ontgaan.
