Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in 2022 is het internationale sanctieregime aanzienlijk uitgebreid, waarbij de reikwijdte van de maatregelen zich niet alleen uitstrekt tot directe, maar ook tot indirecte dienstverlening. De toezichthouders benadrukken dat accountantsorganisaties blijvend kritisch moeten zijn op hun cliëntenportefeuille en opdrachten om betrokkenheid bij sanctieovertredingen te voorkomen.
Wijziging
De NBA wees in 2022 al op de gevolgen van de sancties met de publicatie van NBA Alert 45. Sindsdien is de regelgeving verder aangescherpt. Een belangrijke wijziging vond plaats op 1 oktober 2024, toen een uitzondering voor indirecte dienstverlening kwam te vervallen. Daardoor kunnen ook werkzaamheden die niet rechtstreeks voor een gesanctioneerde partij worden verricht, onder het sanctieregime vallen.
Volgens de AFM en het BFT raakt dit rechtstreeks aan de verplichtingen van accountantsorganisaties bij de acceptatie en continuering van cliënten en opdrachten. Van kantoren wordt verwacht dat zij structureel toetsen of hun dienstverlening in overeenstemming is met de geldende sanctiemaatregelen en dat zij alert zijn op eigendomsstructuren, zeggenschap en feitelijke begunstigden die een link hebben met Rusland.
Toezichthouders
De AFM is bij dit onderwerp betrokken vanuit haar toezicht op de integere bedrijfsvoering van accountantsorganisaties op grond van de Wet toezicht accountantsorganisaties. Het BFT heeft een rol als toezichthouder vanuit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.
De AFM heeft eerder al signalen en incidenten onderzocht die betrekking hadden op dit thema. Beide toezichthouders geven aan deze signalen ook in de toekomst nauwgezet te blijven volgen en, indien nodig, binnen hun eigen mandaat handhavend op te treden.
