De actie richt zich op vermoedelijk illegale aandelenhandel binnen het zogeheten cum-exstelsel, een constructie waarbij dividendbelasting meerdere keren wordt teruggevraagd terwijl deze slechts eenmaal is afgedragen. Een van de hoofdverdachten in dit slepende dossier is de van belastingfraude beschuldigde beurshandelaar Frank Vogel.
Doorzoekingen in Nederland
Op verzoek van Duitse autoriteiten doorzocht de FIOD locaties in Amsterdam en Utrecht bij zakenpartners van de Nederlandse handelaar Frank Vogel. Tegelijkertijd vonden invallen plaats in onder meer Frankfurt, Limburg en de deelstaat Saksen-Anhalt. Het Nederlandse Openbaar Ministerie bevestigt de invallen tegenover het Financieele Dagblad, maar geeft geen inhoudelijke toelichting vanwege de vertrouwelijkheid van rechtshulpverzoeken tussen landen. Vogels advocaat zegt tegen de krant dat de doorzoekingen niet plaatsvonden bij Vogel thuis of bij zijn bedrijven. De reden van de actie zegt hij niet te weten.
Minstens vijftien verdachten
Het Duitse onderzoek richt zich op ten minste vijftien verdachten, aldus een woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Keulen. De invallen zijn vooral bedoeld om e-mails en andere communicatie veilig te stellen, melden Handelsblatt en FD. Volgens de Duitse zakenkrant draait het onderzoek in belangrijke mate om Frank Vogel, die door Duitse onderzoekers wordt gezien als een centrale figuur in een omvangrijk cum-exschandaal.
Frank Vogel, geboren in 1969 in Haarlem, zou een van de centrale figuren in het cum-excomplex zijn geweest. De Nederlander, afkomstig uit een bankiersfamilie, begon zijn carrière in 1994 bij MeesPierson, een dochter van ABN Amro, en maakte snel carrière. Na de overname door Fortis eind 1996 werd hij naar eigen zeggen de jongste directeur in de geschiedenis van de bank. In die functie maakte hij de afdeling Global Securities Lending & Arbitrage (GSLA) tot de meest winstgevende divisie, schrijft Handelsblatt.
Fortis
In de sector verwierf hij snel bekendheid, met name door zijn cum-exactiviteiten. De winsten golden als hoog en vrijwel risicoloos. De opbrengsten kwamen uiteindelijk uit de staatskas, met name in Duitsland. Vogel wordt gezien als een pionier op dit terrein; insiders noemen hem zelfs de “geestelijke vader” van de cum-exconstructies. Binnen Fortis coördineerde Vogel deze transacties en wist hij aanzienlijke winstdelen en invloed binnen de bank te verwerven. Pas in 2005, nadat een klokkenluider de praktijken als belastingontduiking had bestempeld, verliet hij de bank. Daarna zette hij de activiteiten voort via eigen ondernemingen. Zijn Nederlandse bedrijf GSFS Asset Management speelde daarbij een centrale rol.
Banken en adviseurs
Bij de transacties zouden meerdere financiële instellingen en adviseurs betrokken zijn geweest. Handelsblatt noemt onder meer custodian banks en internationale financiële partijen die een rol speelden bij de afwikkeling van de transacties. Ook een belastingadvieskantoor dat Vogel zou hebben geadviseerd, is doorzocht. Daarnaast trad advocatenkantoor Freshfields op als adviseur bij cum-exconstructies.
Strafrechtelijke procedures
Naast het Duitse onderzoek loopt ook in Nederland een strafzaak tegen Vogel. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij dividendstrippen en het doen van onjuiste aangiften dividendbelasting. In 2023 werd hij al eens aangehouden door de FIOD, in een onderzoek waarbij ook Duitse en Finse autoriteiten betrokken waren. Na betaling van een borgsom van €15 mln kwam hij vrij, onder voorwaarden zoals een meldplicht.
Problemen FIOD
De Nederlandse zaak kende eerder complicaties. Volgens het FD bleek in een andere fase van het onderzoek dat vertrouwelijke communicatie tussen Vogel en zijn advocaten ten onrechte was ingezien en gedeeld met buitenlandse autoriteiten. Het Openbaar Ministerie erkende dat sprake was van fouten, mede door menselijke vergissingen en verouderde IT-systemen. De verdediging sprak van structurele tekortkomingen in de bescherming van het verschoningsrecht. De rechtbank Amsterdam moet zich nog uitspreken over de gevolgen van deze kwestie.
Bron: Handelsblatt, FD.
