In de praktijk komt het regelmatig voor dat Belgisch ingezetenen een pensioenuitkering ontvangen van een Nederlandse pensioenuitvoerder. Vaak zijn het geëmigreerde Nederlanders die pensioenuitkeringen ontvangen van hun verzekeraar of pensioenfonds of uit hun Nederlandse BV. De vraag is in welk land deze pensioenuitkeringen belast zijn.
Op deze pensioenuitkeringen is art. 18 van het Belastingverdrag tussen Nederland en België van toepassing. Tot enkele jaren geleden was hierbij de conclusie dat de belastingheffing in deze situaties aan de woonstaat België was toegewezen. Er werd namelijk van uitgegaan dat België de pensioenuitkeringen volgens de Belgische wetgeving belast tegen het tarief dat geldt voor inkomsten uit niet zelfstandige beroepen (in casu is dat een progressief tarief) en op grond van het verdrag zijn de uitkeringen dan in het woonland België belast en niet in Nederland.
Hof van Beroep Antwerpen
Echter, een arrest van het Hof van Beroep Antwerpen van 17 oktober 2017 (Arrest 2016/AR/674) is aanleiding geweest voor de Nederlandse Belastingdienst om de vrijstelling van inhouding van loonbelasting in deze situaties in te trekken. In dit arrest heeft het Hof namelijk geoordeeld dat België alleen het pensioen dat is opgebouwd vanaf 2004 progressief in de heffing mag betrekken, maar het pensioen dat daarvoor is opgebouwd niet. Het gevolg hiervan kan dus zijn dat niet het volledige pensioen in België progressief wordt belast. De opbouw voor 2004 wordt belast als een lijfrente en dat houdt in dat België maar beperkt heft.
Deze uitspraak was voor de Nederlandse Belastingdienst reden om ongeveer 1300 verklaringen van vrijstelling van inhouding loonbelasting in te trekken. Hierdoor moesten de Nederlandse pensioenuitvoerders weer belasting en premies gaan inhouden.
Overeenkomst
De autoriteiten van Nederland en België hebben in dit kader overleg gepleegd over dit onderwerp en hebben op 5 maart 2018 een overeenkomst gesloten. De overeenkomst komt er op neer dat Nederland geen belasting heft over uit Nederland afkomstig pensioen als België het pensioen feitelijk en voldoende (dus tegen het tarief dat geldt voor inkomsten uit niet-zelfstandige beroepen) belast. In situaties waar dit niet het geval is, zal Nederland kunnen heffen. In die gevallen zal België voorkoming van dubbele belasting verlenen.
Ook zijn er afspraken gemaakt over de uitwisseling van informatie tussen Nederland en België. Het gevolg hiervan is dat België op individueel niveau aan de Nederlandse Belastingdienst gegevens zal uitwisselen, waardoor de Nederlandse Belastingdienst in staat is om te controleren dat de heffingsbevoegdheid in België ligt.
Mogelijk belastingheffing in Nederland
Op basis van de door de Belgische belastingdienst over 2018 aangeleverde gegevens heeft de Nederlandse Belastingdienst een selectie gemaakt van de personen waarvan de pensioen- en/of lijfrente-uitkeringen in België waarschijnlijk niet volledig belast zijn. Deze belastingplichtigen zijn aangeschreven door de Belastingdienst, waarbij is aangekondigd dat de fiscus over het jaar 2018 voornemens is de uitkering te belasten. Daarnaast wordt ook om informatie over de jaren 2016 en 2017 gevraagd en als daaruit blijkt dat ook in de jaren 2016 en 2017 de pensioenuitkeringen niet volledig in België zijn belast, worden die uitkeringen ook in Nederland belast.
Wetswijziging in België?
Echter, eind 2021 heeft de Belgische regering een amendement ingediend om de Wet Inkomstenbelasting 1992 aan te passen. Het voorstel is dat ook de pensioenen die voor 2004 zijn opgebouwd voortaan progressief zullen worden belast in België. Dit amendement is op 13 januari aangenomen, waardoor deze pensioenen (ook het deel voor 2004) in België progressief worden belast. Nederland mag in voorkomende gevallen geen belasting meer heffen over deze pensioenen.
Tot slot
De situatie dat vanuit Nederland aan een Belgisch ingezetene een pensioenuitkering wordt overgemaakt, staat in het middelpunt van de belangstelling. Per situatie zullen de feiten exact in kaart moeten worden gebracht om de juiste conclusies te kunnen trekken. En wellicht zal de Belgische wetgeving nog worden aangepast met mogelijk ook gevolgen voor de belastingheffing.
Mr. dr. Gerard Staats werkt bij Bureau Vaktechniek van BDO Belastingadviseurs en is universitair docent aan de Universiteit van Tilburg / Open Universiteit.
Deze bijdrage is eerder gepubliceerd op Pensioen Vanmorgen. Met Pensioen Vanmorgen onderbouw je jouw pensioenkennis. Je volgt relevante ontwikkelingen en krijgt nieuwe inzichten door zowel korte als beschouwelijke artikelen. Abonneer je op Pensioen Vanmorgen en ontvang alle ins en outs over pensioenen voor een goed onderbouwd pensioenadvies.
