De Nederlandse tak van de Financial Intelligence Unit verwacht dat het aantal meldingen van ongebruikelijke financiële transacties dit jaar zal oplopen tot meer dan een miljoen. Dat is 30 procent meer dan in 2020.
15% verdacht
Het aantal meldingen van ongebruikelijke transacties loopt al een aantal jaar flink op. In 2016 kreeg de Financial Intelligence Unit (FIU), de overheidsdienst belast met het verwerken en beoordelen van ongebruikelijke financiële geldstromen, 417.067 meldingen voor de kiezen. In 2020 waren dit er 722.247. Dat record gaat in 2021 dus sneuvelen, meldt de FIU aan het WNL-programma Stand van Nederland: Generatie Next (NPO2). Overigens werden van de ruim 700 duizend meldingen in 2020 nog geen 15% als daadwerkelijk verdacht aangemerkt, goed voor een waarde van net geen 15 miljard euro.
Capaciteitsprobleem
Ondanks de explosieve groei van meldingen, is het aantal FIU-medewerkers in de afgelopen jaren slechts met een derde gestegen – van 63 naar 90. Experts maken zich zorgen over de capaciteit bij de overheidsdienst. In Stand van Nederland: Generatie Next twijfelen betrokkenen ook of er wel afdoende gebeurt met de meldingen. Robin de Jongh, directeur witwasbestrijding bij ABN AMRO: ‘Het is voor ons niet altijd even duidelijk of er genoeg gebeurt met de meldingen die wij doen. Dat zijn soms langdurige trajecten en dan hopen we maar dat de criminelen aangepakt worden.’ Joras Ferwerda, witwas-expert en criminoloog aan de universiteit Utrecht, voegt daaraan toe: ‘Meldende instellingen krijgen het gevoel dat hun informatie in een zwart gat wordt gegooid.’ Dat komt volgens Ferwerda ook door de standaardmethode van de politie, waar de FIU onderdeel van is. ‘Die is heel reactief. Ze kijken pas naar financiën als er concrete verdenkingen zijn. Ik denk dan: ga op kantoor zitten en ga in de systemen kijken: wie heeft opvallend financieel gedrag.’
Uitbreiding
Volgens de FIU komt de explosieve stijging van meldingen niet alleen door een toename van meldingen door banken, maar ook door nieuwe meldersgroepen. Zo zijn sinds halverwege vorig jaar ook online brokers van cryptovaluta verplicht om ongebruikelijke transacties te melden op basis van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Om het groeiend aantal meldingen in de toekomst het hoofd te bieden zette de FIU onlangs een nieuw team op met IT-specialisten en data-wetenschappers. Afgelopen Prinsjesdag werd bekend dat het kabinet 524 miljoen euro beschikbaar stelt in 2022 voor de aanpak van ondermijning. Volgens de woordvoerder verwacht de FIU hier ook een aanvullende bijdrage uit toegekend te krijgen.
Het televisieprogramma Stand van Nederland: Generatie Next van Omroep WNL is vanavond om 22.10 uur te zien op NPO2, of later terug te kijken op NPO Start.
