De top van Rabobank weet al acht jaar dat de witwasaanpak van de bank tekortschiet, schrijft NRC op basis van eigen onderzoek. De bank kwam er pas in 2019 mee naar buiten, toen DNB een boete had uitgedeeld.
Een interne accountant was het tekortschietende toezicht op het betalingsverkeer echter in 2014 al op het spoor, toen bijna alle lokale kantoren een onvoldoende kregen. De top van de bank zou er stevige discussies over hebben gehad met de toezichthouder. Rabobank heeft inmiddels 1,6 miljard euro gestoken in het verbeteren van het antiwitwasbeleid, maar de achterstanden zijn alleen maar toegenomen. In oktober gaf DNB de bank nog een aanwijzing de opdracht om gebreken in de naleving van de Wwft te herstellen. Dat moet eind volgend jaar gebeurd zijn; er zijn 4.900 medewerkers mee zoet.
Vooral hinderlijk
Volgens NRC, die twintig (oud-)medewerkers en andere betrokkenen sprak, liet Rabobank jarenlang potentiële witwasklanten ongemoeid. De Wwft werd vooral als hinderlijk ervaren. ‘Als je een boer uit Duitsland met drie ton cash binnenhaalde, kreeg je een schouderklopje’ zegt een oud-medewerker. ‘Er werd geen enkele vraag gesteld naar de herkomst van de gelden.’ De lokale banken hadden elk een eigen bankvergunning en waren daarom zelf verantwoordelijk voor het screenen van klanten. Er werden wel standaardformulieren ingevuld, maar die bleven vervolgens op een stapel liggen.
Interne accountant oordeelt streng
Omdat in 2014 strengere regels ophanden waren, liet de banktop de interne accountantsdienst ARG bij alle lokale Rabobanken nagaan hoe het stond met het bijhouden van de klantdossiers. Dat leidde tot een vernietigend oordeel volgens betrokkenen: minder dan tien banken kregen een voldoende. Bij alle overige banken was het toezicht gebrekkig. De resultaten leidden tot zware kritiek van DNB en een discussie over de kwaliteit van het klantonderzoek. Een extern bureau moest lokale banken gaan helpen hun klantonderzoek te verbeteren.
Compliance officer komt en gaat
De nieuwe compliance officer Angelique Keijsers (ex-EY) dringt er vanaf 2016 op aan om meer te doen om witwassen te voorkomen; ze wijst volgens insiders ook op een dreigende boete van DNB. Die volgt in september 2018, maar er wordt in het jaarverslag geen melding van gemaakt. Een van de kernproblemen is dat een veel te grote groep van ruim 100.000 klanten het etiket ‘laag risico’ heeft gekregen. Na een controle verhuist een aanzienlijk deel ervan naar de risicocategorie ‘hoog’.
Knelpunten in het aanpakken van de achterstanden zijn het gebrek aan analisten – ‘We doen er zeker 300 euro bovenop als je komt werken bij onze klant Rabobank’, zo lokken recruiters – en accountmanagers die zakenrelaties liever geen lastige vragen stellen. Inmiddels loopt er een straftraject tegen de bank. Compliance officer Keijsers is inmiddels weer vertrokken. Betrokkenen zeggen dat de achterstanden alleen maar oplopen.
Bron: NRC
