Ketels voor drugslabs
De verdachte maakte tussen 29 september 2020 en 10 juli 2024 meerdere RVS-ketels en onderdelen daarvan, blijkt uit de uitspraak. Volgens de rechtbank wist hij dat die bestemd waren voor de productie van synthetische drugs, zoals amfetamine. Voor een eerdere periode, vanaf februari 2020, volgt vrijspraak: uit het dossier bleek niet dat hij toen al wetenschap had van het criminele gebruik van de ketels.
De man verklaarde dat hij ongeveer tien ketels had gebouwd en daarvoor circa € 20.000 per ketel vroeg, met ongeveer € 10.000 winst. Uit administratie van de leverancier leidde de rechtbank af dat minimaal elf ketels moeten zijn gebouwd. Bij een pseudokoop in juni 2024 vertelde de verdachte aan undercoveragenten dat een ketel € 20.000 kostte en dat hij € 10.000 aanbetaling wilde.
De rechtbank noemt de verdachte een onmisbare schakel in het in stand houden van drugslaboratoria. Ketelbouwers zijn volgens de rechtbank door schaalvergroting en professionalisering van de productieprocessen steeds belangrijker geworden bij de productie van precursoren en synthetische drugs.
Contant geld en vragen van ING
Bij een doorzoeking in de woning van de man werd € 114.616 aan contant geld gevonden. Een groot deel lag in een kluis in een kledingkast. Een deel zat in bakjes voor wasmiddel en ijs, en er was een geseald pakket van € 20.000. Daarnaast bleek uit financieel onderzoek dat tussen februari 2020 en juni 2023 in totaal € 123.050 contant was gestort. Het ging om € 112.300 op de zakelijke rekening van de verdachte en € 10.750 op een privérekening.
Toen ING in december 2023 om uitleg vroeg, stelde de verdachte dat het ging om contante betalingen voor laswerk aan boten en ingeleverd oud ijzer. De aangeleverde gegevens waren volgens het onderzoek echter zelden voorzien van geadresseerden, klantnummers sloten niet aan op de transacties en de facturen voldeden grotendeels niet aan de factuureisen van de Belastingdienst.
‘Zo’n smoesje kunnen we wel maken’
De boekhouder van de verdachte speelt in het vonnis een belangrijke rol. Uit tapgesprekken bleek namelijk dat de verdachte eerst zijn boekhouder vroeg facturen en een kasboek op te maken om de contante stortingen te verklaren. Die boekhouder weigerde, omdat zij daarvoor geen verantwoordelijkheid wilde dragen.
Daarna kwam een andere boekhouder in beeld. In een tapgesprek van 25 januari 2024 bespraken de verdachte en deze boekhouder hoe de bedragen alsnog konden worden verantwoord. De boekhouder zei onder meer dat € 35.000 aan oud staal “natuurlijk niet reëel” was en stelde voor richting ING te verklaren dat drie klussen waren vergeten te factureren. Ook konden zij volgens hem enkele oudijzerhandelaren noemen, “want dat gaan ze toch niet controleren”. De verdachte reageerde: “Ja, zo’n smoesje kunnen we wel maken ja.”
De rechtbank leidt daaruit af dat de verdachte en de boekhouder achteraf facturen fabriceerden om de contante stortingen te verantwoorden.
Witwasvermoeden niet ontzenuwd
De rechtbank past het gebruikelijke toetsingskader bij witwassen toe. Eerst moet worden vastgesteld of de feiten en omstandigheden een vermoeden van witwassen rechtvaardigen. Is dat het geval, dan mag van de verdachte een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring worden verlangd.
Die verklaring kwam er volgens de rechtbank niet. De verdachte wees wel op zwart werk aan boten, oud ijzer en een erfenis van zijn vader, maar onderbouwde dat niet met namen, data, werkzaamheden of stukken. De verklaring over oud ijzer werd bovendien niet ondersteund door een ijzerhandelaar, die verklaarde dat de verdachte ongeveer € 180 kreeg voor 1.000 kilo oud ijzer. Daarmee achtte de rechtbank substantiële opbrengsten uit oud ijzer onaannemelijk.
Volgens de rechtbank kan het niet anders zijn dan dat al het contante geld afkomstig was uit enig misdrijf, namelijk uit de ketelbouw voor de productie van synthetische drugs.
Geen gewoontewitwassen, wel medeplegen met boekhouder
De rechtbank spreekt niet van gewoontewitwassen. Alleen bij de contante stortingen op de ING-rekeningen zijn verhullende handelingen vastgesteld: het fabriceren van facturen. Die handelingen vonden slechts in januari 2024 plaats en zijn volgens de rechtbank te gering om van een gewoonte te spreken.
Wel is voor die bedragen sprake van medeplegen van witwassen. De verdachte stortte het geld op vooral zijn zakelijke rekening, bedacht samen met de boekhouder voorwendsels voor valse facturen en stuurde die vervolgens naar ING. De boekhouder leverde volgens de rechtbank een substantiële bijdrage. Daarmee was sprake van nauwe en bewuste samenwerking.
Voor het geld dat in de woning lag, komt de rechtbank juridisch tot een andere kwalificatie. Omdat het geld afkomstig was uit eigen misdrijf, is voor gewoon witwassen meer vereist dan enkel verwerven of voorhanden hebben. Het fysiek bewaren van contant geld in een kluis, lade of kast is volgens vaste rechtspraak onvoldoende om te spreken van verhullen. Dat deel kwalificeert de rechtbank daarom als eenvoudig witwassen.
Geen geldboete naast celstraf
De officier van justitie had vijf jaar cel, een geldboete van € 80.000 en verbeurdverklaring van het aangetroffen geld geëist. De rechtbank komt tot 54 maanden cel, waarvan 10 maanden voorwaardelijk. Daarbij weegt mee dat een kortere pleegperiode is bewezen, dat de verdachte geen strafblad heeft, zijn bedrijf een jaar gesloten is geweest en de reclassering het recidiverisico laag inschat.
Een geldboete legt de rechtbank niet op. De verdachte zal als kostwinner door de gevangenisstraf al financiële gevolgen ondervinden en mogelijk zijn bedrijf moeten verkopen. Ook is een ontnemingsvordering aangekondigd. Wel wordt de € 114.616 aan contant geld verbeurd verklaard.
