Het is wettelijk toegestaan dat klanten steeds opnieuw tuchtklachten indienen tegen hun accountant. En dus moest een AA voor de derde keer voor de Accountantskamer verschijnen in een slepend conflict met een voormalige klant.
In 2020 diende een vrouw een tuchtklacht in tegen haar AA-accountant. Die was opgeroepen voor verhoor door de FIOD om informatie te verschaffen over het bedrijf van de vrouw. Volgens haar had hij niet mee mogen werken aan dit verhoor vanwege zijn geheimhoudingsplicht. De Accountantskamer maakte korte metten met dit verwijt door te citeren uit de brief van de FIOD waarin de accountant was uitgenodigd voor het verhoor. Daarin stond onder meer: ‘U bent als getuige verplicht te verschijnen.’
Rommeltje
Het was niet de eerste keer dat de vrouw haar AA voor de tuchtrechter sleepte. De AA werkt voor een accountantskantoor en deed sinds 2011 haar salarisadministratie, stelde de jaarrekening samen, verzorgde de aangifte vennootschapsbelasting en verrichtte overige opdrachten. Omdat de administratie niet op orde was, vond in de eerste jaren veel afstemming en correctie plaats. Klaagster had hierin geen vertrouwen, waarna de gemachtigde van klaagster de hele administratie vanaf 2002 opnieuw invoerde in Exact. Hierna bleek dat de administraties niet overeenkwamen. Klaagster had hierbij veel vragen, die door accountant-administratieconsulent en andere medewerkers van het accountantskantoor kosteloos werden beantwoord. Toen het vragen bleef regenen, stelde het kantoor voor de klantrelatie te beëindigen of alle werkzaamheden alsnog in rekening te brengen. Klaagster diende in 2017 een klacht in bij de NBA en de Accountantskamer. Deze klacht werd ongegrond verklaard en in hoger beroep door het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) deels gegrond verklaard.
Bundelen niet verplicht
Nadat in april 2021 haar klacht over het vermeende schenden van de geheimhoudingsplicht ongegrond was verklaard, diende de vrouw in 2022 opnieuw een klacht in tegen haar gewezen AA-accountant. Die stelde dat de klaagster door het indienen van deze klacht misbruik maakte van klachtrecht. Al haar eerdere klachten waren immers al ongegrond verklaard. De Accountantskamer verwees naar een uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) uit 2018 (16/1293). Dat stelde dat het wenselijk is dat een klager zijn klachten tegen een accountant zoveel mogelijk bundelt, maar dat een verplichting daartoe is niet opgenomen in de Wtra en deze vloeit ook niet voort uit de beginselen van een behoorlijke (tucht)procesorde of enig ander in dit verband in aanmerking te nemen algemeen rechtsbeginsel.
Ne bis in idem
Onder omstandigheden kan er aanleiding zijn om niettemin beperkingen te stellen aan de mogelijkheid om nieuwe klachten in te dienen, bijvoorbeeld omdat een inhoudelijke behandeling in strijd zou komen met enig algemeen rechtsbeginsel zoals die van een behoorlijke (tucht)procesorde, het hieruit voortvloeiende beginsel van ‘ne bis in idem’, of als sprake is van misbruik van klachtrecht. Onder bijzondere omstandigheden kan het steeds opnieuw indienen van klachten tegen een accountant worden aangemerkt als misbruik van klachtrecht (bijvoorbeeld als het principe van ‘ne bis in idem’ wordt geschonden), maar hiervan is niet snel sprake. Van misbruik van klachtrecht is onder meer sprake indien aannemelijk is dat een klager door steeds opnieuw klachten in te dienen niet zozeer het handelen van de accountant ter toetsing wil voorleggen aan de Accountantskamer, maar het herhaaldelijk indienen van klachten vooral bedoeld lijkt te zijn als middel om de accountant hierdoor in persoon, los van de toetsing van door hem geleverde professionele diensten, of financieel te treffen. Volgens de Accountantskamer had de aangeklaagde AA dat niet aannemelijk weten te maken.
Drie keer is scheepsrecht?
Vervolgens boog de tuchtrechter zich over 13 verwijten aan het adres van de AA, gebundeld in vier klachten. Eén voor één werden de verwijten ongegrond verklaard, vaak omdat de klaagster er niet in was geslaagd of simpelweg had verzuimd haar verwijten te onderbouwen. Geen enkele aantijging bleef overeind waarmee de score van klaagster versus AA-accountant op 0-3 kwam. Gezien de voorgeschiedenis in deze zaak is het niet ondenkbeeldig dat het hier een tussenstand betreft en geen einduitslag.
Lees hier de uitspraak van de Accountantskamer in zaak 22/268.
