ING hoeft de blokkades van tussenrekeningen van de twee Soester BV’s Ornix Invest en Firmeza I niet op te heffen, heeft de rechtbank Amsterdam geoordeeld. Sterker nog: als de bank de saldi uitbetaalt is niet uitgesloten dat zij zich daarmee schuldig maakt aan overtreding van de Wwft of (medeplichtigheid aan) schuldwitwassen of ander strafbaar handelen. Een onderzoek naar factuurfraude door de bedrijven is namelijk nog gaande, net als een Wwft-onderzoek door de bank zelf naar recente transacties op de rekeningen. Ornix en Firmeza weigeren ook nog eens hun (verdere) medewerking aan dat onderzoek, maar probeerden dus ondertussen bij de rechtbank wel hun geld terug te vorderen.
Uitspraak: ECLI:NL:RBAMS:2020:3283
Melding factuurfraude
Het gaat om restantsaldi van € 4.481,30 (Ornix) € 218.780,45 (Firmeza), die ING op een tussenrekening geblokkeerd houdt, nadat zij de rekeningen van Ornix en Firmeza op 28 april 2020 had beëindigd. Op 23 augustus 2017 had ING namelijk van ING België een melding ontvangen dat na een factuurfraude begin augustus 2017 diverse frauduleuze overboekingen hadden plaatsgevonden naar de ING-rekening van EMS Beheer B.V. in Amsterdam (EMS), waarna in zeer korte tijd een groot aantal doorboekingen plaatsvond naar diverse (rechts)personen in binnen- en buitenland, waaronder ME Property Invest B.V. (ME), die op 23 augustus 2017 € 178.015,- doorboekte naar Grondontwikkeling Holland BV (GOH), die op dezelfde dag € 100.000,- doorboekte naar Firmeza, die daarvan op dezelfde dag € 44.000,- doorboekte naar Ornix.
Bankrekeningen geblokkeerd
Kort daarop heeft ING de bankrekeningen van Ornix en Firmeza en van de aan hen gelieerde vennootschap GOH geblokkeerd. Via e-mails op 5 september 2017 legde ING uit dat de rekeningen in onderzoek waren naar aanleiding van een mogelijke factuurfraude zaak, dat de blokkade gedurende het onderzoek zou worden gehandhaafd tot bedragen van € 78.015,- (GOH), € 53.578,- (Firmeza) en € 1.500,- (Ornix ) en dat het de rekeninghouders voor het overige vrij stond om over de rekeningen te beschikken.
Sommatie
Bij brief van 5 september 2017 van hun toenmalige sommeerde GOH, Ornix en Firmeza vervolgens ING de blokkades op te heffen, omdat er volgens hen geen ongewone overboekingen hadden plaatsgehad. De bank gaf daar geen gehoor aan en deed op 18 september 2017 bij het functioneel parket aangifte van factuurfraude. Ornix en Firmeza spanden uiteindelijk een zaak aan bij de rechtbank Amsterdam, waarbij van ING werd gevorderd de blokkeringen op de bankrekeningen op te heffen.
ING in het gelijk gesteld
De rechtbank geeft de bank echter groot gelijk:
ING heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat de redenen om te blokkeren nog steeds bestaan. Daarbij gaat het strikt genomen niet meer om blokkering van de bankrekeningen, die inmiddels zijn beëindigd, maar om het blokkeren van de tussenrekeningen waarnaar de restsaldi van die bankrekeningen vervolgens zijn overgeboekt. De argwaan van ING werd begrijpelijkerwijs gewekt door de reeks overboekingen, allemaal op dezelfde dag vlak na de factuurfraude, die eindigde bij Ornix en Firmeza. Op dit moment gaat het erom dat Firmeza geen bevredigende verklaring heeft kunnen of willen geven voor de overmaking door Big Bird, die het leeuwendeel vormt van het nog aanwezige restsaldo. De daarover door ING bij brief van 28 mei 2020 gestelde nadere vragen heeft zij niet beantwoord. Het argument dat de algemene voorwaarden niet meer van toepassing zijn nu ING de bankrelatie heeft beëindigd, gaat niet op omdat die voorwaarden volgens artikel 35 lid 3 ABV ook van kracht blijven tijdens de afwikkeling van de relatie. Ornix heeft in het geheel niet geantwoord op de door ING gestelde vragen. Weliswaar staat op haar rekening niet een heel groot bedrag, maar ING heeft aangevoerd dat dit het saldo is van een aantal overboekingen van grotere bedragen dat zij in onderzoek heeft. Dat blijkt ook wel uit de vraagstelling in de brief van 15 mei 2020.
Het onderzoek naar de factuurfraude is nog gaande. Dat geldt ook voor de recente transacties op de rekeningen, aan welk onderzoek Ornix en Firmeza bovendien (verdere) medewerking weigeren. Als ING de saldi uitbetaalt, is niet uitgesloten dat zij zich daarmee schuldig maakt aan overtreding van artikel 5 lid 1 Wwft of (medeplichtigheid) aan schuldwitwassen of ander strafbaar handelen.
Daarnaast heeft ING aangevoerd dat zij in verband met de factuurfraude al is aangesproken door de curator en de benadeelden. Zij heeft er belang bij haar uit dit alles (mogelijk) voortvloeiende vorderingen en haar vordering op grond van art 3.2 VZR op Ornix en Firmeza later te kunnen verrekenen met de vorderingen die Ornix en Firmeza op ING hebben uit hoofde van de rekeningsaldi en haar verplichting tot uitbetaling zolang op te schorten.
Ten slotte heeft ING terecht aangevoerd dat er een aanzienlijk restitutierisico is. Gezien het door haar geschetste ondoorzichtige web aan met Ornix en Firmeza gelieerde vennootschappen en transacties, is verre van denkbeeldig dat uitbetaalde saldi direct zouden worden doorgesluisd naar bekende en onbekende partijen in binnen- en buitenland en onvindbaar worden.
Dit betekent dat ING de blokkades nog niet hoeft op te heffen en de restantsaldi vooralsnog niet hoeft terug te betalen aan Ornix en Firmeza, spreekt de rechtbank uit.
___________________________________________________________________
