Een klant belt in paniek: zijn bank wil zijn rekening sluiten tenzij hij binnen 90 dagen een Amerikaans belastingnummer aanlevert. Hij begrijpt er niets van. Hij is Nederlander, woont al zijn hele leven hier, en heeft niets met de VS. Of toch wel? Steeds vaker worden Nederlandse klanten geconfronteerd met de gevolgen van FATCA. En jij als accountant krijgt de vraag op je bureau.
Wat is FATCA eigenlijk?
De Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) is een Amerikaanse wet die is ingevoerd om belastingontduiking door Amerikaanse staatsburgers via buitenlandse rekeningen tegen te gaan. Sinds 2014 zijn Nederlandse banken wettelijk verplicht om te achterhalen of hun klanten belastingplichtig zijn in de VS (zogeheten “US persons”). Die gegevens delen zij vervolgens via de Belastingdienst met de Amerikaanse belastingdienst (IRS).
Klanten van wie vermoed wordt dat ze een Amerikaanse link hebben, worden gevraagd om een Amerikaans belastingnummer (TIN/SSN) aan te leveren. Wie dat niet doet, loopt risico: blokkering of sluiting van de bankrekening is mogelijk.
Waarom wordt jouw klant ineens als ‘US person’ gezien?
Sommige klanten zijn zich totaal niet bewust van hun mogelijke Amerikaanse belastingplicht. Toch kunnen ze zonder het te weten onder FATCA vallen:
- Geboren in de VS (ook bij tijdelijk verblijf);
- Eén of beide ouders zijn Amerikaans staatsburger;
- Eerder in het bezit van een Green Card;
- Gebruik van Amerikaans adres of telefoonnummer bij de bank;
- Reizen met of in bezit zijn van een Amerikaans paspoort.
Een enkele link kan al genoeg zijn voor de bank om actie te ondernemen.
Wat zijn de gevolgen van blokkering?
Een geblokkeerde rekening heeft verstrekkende gevolgen. Automatische betalingen, hypotheken of loonuitbetalingen kunnen niet doorgaan. Voor ondernemers betekent dit dat leveranciers niet betaald worden, incasso’s stagneren en klanten afhaken. Voor particulieren kan de blokkade gevolgen hebben voor woonlasten of toegang tot spaargeld. Kortom: een blokkade raakt het hart van de financiële huishouding.
Wat kun jij als accountant doen?
De eerste reflex van veel accountants is: dit valt buiten mijn expertise. Begrijpelijk, want de Amerikaanse belastingwetgeving is complex. Maar ook zonder specialist te zijn, kun je een belangrijke rol spelen. Je bent vaak het eerste aanspreekpunt voor de klant, en juist daarom essentieel in het voorkomen van escalatie.
- Kalmeer en structureer
Leg op begrijpelijke wijze uit wat FATCA is en waarom de bank deze vragen stelt. - Check de feiten
Vraag of de klant in de VS is geboren, ooit een Green Card heeft gehad, of een Amerikaans paspoort bezit. Dat zijn cruciale aanwijzingen. - Bekijk de documentatie
Heeft de klant een SSN of ITIN? Zo niet, dan moet dat worden aangevraagd. Dit proces kan weken tot maanden duren. - Verwijs tijdig door
Begeleid de klant richting een specialist op het gebied van Amerikaanse belastingverplichtingen. - Voorkom verergering
Als er jaren geen Amerikaanse aangifte is gedaan, kan inkeren via de Streamlined Procedure uitkomst bieden. Een goede specialist kan hier snel helderheid over geven.
Voorbeeld uit de praktijk
Een Nederlandse zzp’er in Haarlem kreeg van zijn bank de melding dat zijn zakelijke rekening binnen 90 dagen gesloten zou worden. Reden: hij had ooit een Amerikaans adres opgegeven én was als baby geboren in Californië. Hij had geen idee dat dat tot een belastingverplichting leidde. Met hulp kon hij een SSN/TIn aanvragen, FBAR’s indienen en via een specialist in overleg met de bank zijn rekening behouden.
Voorkomen is beter dan genezen
Om soortgelijke situaties te vermijden, kun je als accountant structureel enkele vragen opnemen in je klantacceptatie en jaarlijkse gesprekken:
- “Bent u geboren in de Verenigde Staten of heeft u ooit een Green Card gehad?”
- “Heeft u een ouder met de Amerikaanse nationaliteit?”
- “Gebruikt u een Amerikaans paspoort of heeft u een Amerikaans belastingnummer?”
Wees bovendien alert bij emigratie, bedrijfsverkoop of overlijden – situaties waarin Amerikaanse connecties fiscale gevolgen kunnen hebben. Bouw daarnaast een samenwerking op met een betrouwbare US tax-specialist. Zo kun je snel en adequaat doorverwijzen.
De klant verwacht geen expert, maar wel een gids
Je hoeft geen Amerikaanse formulieren in te vullen of fiscale wetboeken te kennen. Maar een goed gesprek, een tijdige waarschuwing en een passende doorverwijzing kunnen het verschil maken. Als accountant fungeer je als gids in een terrein dat voor de meeste klanten volkomen onbekend is.
Meer informatie en hulp
Bij Americans Overseas kun je terecht voor gratis advies en ondersteuning voor mensen die worstelen met hun Amerikaanse belastingverplichtingen. Het team bestaat uit ervaringsdeskundigen die de situatie door en door kennen en kunnen helpen bij het aanvragen van een SSN of ITIN, het indienen van FBAR, het voorkomen van boetes én bij het behoud van de bankrekening.
Wil je meer weten over hoe je als accountant je klant hierin kunt ondersteunen? Neem contact op met Americans Overseas voor deskundig advies en begeleiding.
