Soms zit de fiscale complexiteit niet in je klant, maar in diens partner. Een ogenschijnlijk eenvoudige vraag over gezinsfinanciën, erfenisplanning of woningverkoop kan ineens veranderen in een Amerikaans fiscaal mijnenveld – simpelweg omdat de echtgenoot of geregistreerd partner een Amerikaans paspoort heeft.
Voor jou als accountant komt er dan meer bij kijken dan alleen de Nederlandse cijfers. Want de Amerikaanse belastingdienst (IRS) kijkt mee; óók bij wat in Nederland als privékwestie voelt.
Het begint met een klein detail
Een klant wil samen met zijn partner een woning verkopen. Of hij wil zijn partner opnemen als mede-eigenaar in de holdingstructuur. Of een gezamenlijke lijfrenteconstructie afsluiten. In het gesprek blijkt ineens: “Mijn vrouw is trouwens wel in Amerika geboren, telt dat mee?”
Het antwoord: ja. En niet een beetje. De VS baseert belastingplicht op nationaliteit. Iedereen met een Amerikaans paspoort of geboorteplaats in de VS is in principe verplicht jaarlijks aangifte te doen (Form 1040), buitenlandse rekeningen te melden (FBAR) en soms extra formulieren in te vullen over gezamenlijke bezittingen, schenkingen of partnervermogen.
Wat verandert er voor jou als accountant?
Zodra één partner ‘US Person’ is, wordt het fiscale speelveld fundamenteel anders. Denk aan:
- Gezamenlijke rekeningen en bezittingen die moeten worden opgegeven aan de IRS
- Mogelijke rapportageverplichtingen bij schenkingen of vermogensoverdracht binnen het huwelijk
- Impact op estate planning, erfenissen of verkoop van gezamenlijke bezittingen
- Belemmeringen bij het opzetten van fiscale constructies (bijv. BV of holding)
Zelfs als jouw klant zélf geen Amerikaanse link heeft, kan het fiscale gedrag van zijn partner fiscale gevolgen hebben – of zelfs blokkades veroorzaken bij banken of instanties.
Praktijksituatie: erfgenaam met een Amerikaanse partner
Een Nederlander erft een woning en wil deze samen met zijn Amerikaanse partner laten opknappen en verkopen. De fiscus in de VS wil weten of de verkoopopbrengst (mede) aan een US Person toekomt. De aangifteplicht van de Amerikaanse partner vereist een volledige vermogensrapportage. Daardoor moet ook de Nederlandse partner inzage geven in zijn eigen financiële positie, anders loopt de Amerikaanse partner risico op boetes of incomplete aangifte.
Jouw rol: herkennen, begrenzen en begeleiden
Als accountant hoef je geen specialist te zijn in het Amerikaanse belastingrecht. Maar je moet het wel herkennen én tijdig grenzen aangeven. In de praktijk betekent dat:
- Stel bij gezamenlijke aangiftes of constructies altijd de vraag: “Heeft één van u banden met de VS?”
- Leg uit dat het Amerikaanse belastingstelsel anders werkt en óók de niet-Amerikaanse partner kan raken.
- Wees terughoudend in het opstellen van fiscale documenten waarin Amerikaanse aangiftes worden verondersteld.
- Verwijs door naar een specialist (zoals Americans Overseas) zodra er sprake is van:
- een gezamenlijk bezit met een US Person;
- een gift, schenking of lening aan een Amerikaanse partner;
- een toekomstige estate planning waarbij een Amerikaanse partner betrokken is.
Let op bij gezamenlijke bankrekeningen
Gezamenlijke Nederlandse rekeningen kunnen zonder probleem bestaan tussen twee Nederlanders. Maar als één van beiden een US Person is, geldt een meldplicht bij de IRS. Zelfs als de Amerikaanse partner geen gebruik maakt van de rekening, moet het volledige saldo worden opgegeven via FBAR. Ook beleggingen, vastgoed of crypto-activa vallen hieronder.
Dit leidt in de praktijk vaak tot frictie: de niet-Amerikaanse partner voelt zich ineens fiscaal ‘blootgelegd’, terwijl de Amerikaanse partner zich schaamt of in de knel komt met rapportage.
Estate planning: verborgen risico’s
In testamenten, schenkingsplannen of bedrijfsopvolging speelt dit nog nadrukkelijker. Als een Amerikaanse partner betrokken is bij de overdracht van vermogen, gelden in de VS extra meldverplichtingen (zoals Form 3520). Zonder correcte indiening kan dit leiden tot forse boetes, ook als de handeling in Nederland legaal en correct is.
Daarnaast kan het opzeggen van de Amerikaanse nationaliteit (renunciation) alléén als de betrokkene volledig belastingcompliant is. Dus: vijf jaar lang volledige VS-aangiftes, inclusief FBAR’s. Pas daarna kan het staatsburgerschap worden beëindigd zonder extra belastingdruk (Exit Tax).
Slot: jij hoeft het niet op te lossen: maar wel te signaleren
Voor klanten met een partner met een Amerikaans paspoort geldt: de fiscale werkelijkheid stopt niet bij de landsgrens. Als accountant ben jij de eerste die dit op tafel krijgt. Door op het juiste moment vragen te stellen en correct door te verwijzen, voorkom je problemen voor je klant én jezelf.
Meer informatie en hulp
Bij Americans Overseas kun je terecht voor gratis advies en ondersteuning voor mensen die worstelen met hun Amerikaanse belastingverplichtingen. Het team bestaat uit ervaringsdeskundigen die de situatie door en door kennen en kunnen helpen bij het correct indienen van Amerikaanse aangiftes, FBAR, en het begeleiden van partners of echtgenoten die onder de Amerikaanse wetgeving vallen.
Wil je als accountant weten hoe je jouw klant het beste kunt begeleiden bij dit soort
