Een Amerikaanse nationaliteit brengt meer met zich mee dan een tweede paspoort. Veel Nederlandse klanten met een Amerikaans staatsburgerschap beseffen dat te laat. De Amerikaanse belastingdienst (IRS) weet het vaak al lang.
Onwetendheid met gevolgen
In Nederland wonen naar schatting 42.000 mensen met een dubbele nationaliteit: Nederlands en Amerikaans. Velen van hen hebben nauwelijks binding met de Verenigde Staten. Ze zijn in de VS geboren, hadden ooit een Green Card of een ouder met Amerikaans staatsburgerschap. En hoewel ze al jaren in Nederland wonen, hier hun belasting betalen en sociaal verzekerd zijn, blijken ze voor de Amerikaanse overheid nog altijd belastingplichtig. Vaak zonder dat ze het zelf weten.
Zodra deze mensen een brief ontvangen van hun bank met de vraag om een Amerikaans belastingnummer (TIN of SSN), begint de verwarring. “Hoezo moet ik belastingaangifte doen in een land waar ik nooit gewerkt heb?” is een veelgehoorde reactie. Toch is het antwoord simpel: de VS hanteert het principe van taxation based on citizenship. Wie Amerikaan is, moet belastingaangifte doen – ongeacht woonland of inkomen.
De IRS weet meer dan je denkt
Dankzij internationale afspraken zoals FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act) ontvangt de Amerikaanse belastingdienst informatie over Amerikaanse rekeninghouders wereldwijd. Nederlandse banken zijn verplicht deze gegevens te verzamelen en door te geven aan de Belastingdienst, die ze vervolgens deelt met de IRS. Dit gebeurt vaak automatisch, zonder dat de rekeninghouder dit direct merkt.
Daardoor ontstaat er een scheve situatie: de IRS weet vaak al jaren van het bestaan van de klant, terwijl de klant geen idee heeft dat hij onder de Amerikaanse fiscale verplichtingen valt. En als dat moment van ontdekking komt – bijvoorbeeld bij verkoop van een woning, emigratie of bedrijfsoverdracht – is het vaak te laat voor eenvoudige oplossingen.
Wat zijn de gevolgen?
De gevolgen van deze onwetendheid kunnen groot zijn. Het niet (tijdig) indienen van de verplichte belastingaangiftes kan leiden tot hoge boetes, administratieve problemen en belemmeringen bij bankzaken. In sommige gevallen worden rekeningen bevroren of hypotheken geweigerd. Ook het afstand doen van de Amerikaanse nationaliteit wordt bemoeilijkt als de belastingaangiftes niet op orde zijn. Wie vijf jaar niet compliant is, komt niet in aanmerking voor een vereenvoudigde uitstapprocedure.
De rol van de accountant
Voor accountants betekent dit dat zij alert moeten zijn op Amerikaanse connecties bij hun klanten. Door vroegtijdig te signaleren, kunnen grotere problemen worden voorkomen. Vraag bij intake of jaargesprek standaard naar:
- Geboorteplaats in de VS
- Een ouder met Amerikaanse nationaliteit
- Een eerder verkregen Green Card
- Amerikaans paspoort of SSN
Als een van deze factoren van toepassing is, is het verstandig om de klant door te verwijzen naar een specialist op het gebied van Amerikaanse belastingplicht.
De stille groep
Veel Amerikaanse Nederlanders vormen een ‘stille groep’. Ze melden zich niet uit zichzelf. Vaak uit schaamte, onbegrip of angst. Ze denken dat ze in de problemen zitten, terwijl er in werkelijkheid regelingen bestaan om compliant te worden zonder boetes. Maar daar moet je dan wel op tijd bij zijn. Accountants zijn in die zin een cruciale schakel: ze zijn vertrouwd, dichtbij en kunnen het onderwerp laagdrempelig bespreekbaar maken.
Signaleren is helpen
De Amerikaanse belastingplicht stopt niet bij de landsgrens – en de informatieplicht van banken ook niet. Dat maakt het essentieel om in de dagelijkse adviespraktijk aandacht te hebben voor Amerikaanse nationaliteit. Door op tijd vragen te stellen en deskundig door te verwijzen, help je je klant problemen te voorkomen en fiscale rust te herstellen.
Meer informatie en hulp
Bij Americans Overseas kun je terecht voor gratis advies en ondersteuning bij Amerikaanse belastingverplichtingen. Of het nu gaat om het aanvragen van een SSN, het indienen van achterstallige belastingaangiftes of het opzeggen van het Amerikaanse staatsburgerschap: het team van ervaringsdeskundigen helpt cliënten én hun adviseurs met heldere informatie en praktische begeleiding.
