Een Amerikaans staatsburgerschap lijkt onschuldig – tot het fiscale gevolgen heeft. Steeds meer Nederlanders ontdekken dat hun dubbele nationaliteit hen niet alleen verbindt met twee landen, maar ook met twee belastingstelsels. Vooral accountants zien een groeiende groep cliënten worstelen met onverwachte aangifteplichten en boetes. Wat kun jij doen als jouw klant ‘toevallig’ ook Amerikaan blijkt te zijn?
Toenemende wens tot afstand doen van Amerikaanse nationaliteit
Steeds meer Nederlanders willen hun Amerikaanse nationaliteit opzeggen. Maar dat blijkt in de praktijk allesbehalve eenvoudig. En het raakt ook jouw werk als accountant.
Een recente uitzending van EenVandaag liet zien hoe Nederlanders met een Amerikaans staatsburgerschap – vaak verkregen door geboorte of familie – vastlopen in een ingewikkeld systeem van dubbele belastingverplichtingen, met soms verstrekkende gevolgen voor hun financiële planning.
Belastingplichtig door geboorte of afstamming
Het Amerikaanse belastingstelsel is gebaseerd op staatsburgerschap, niet op woonplaats. Dit betekent dat mensen die in de VS zijn geboren, een Amerikaanse ouder hebben of ooit een Green Card bezaten, belastingplichtig zijn in de VS – ook al wonen ze al decennialang in Nederland, hebben ze nooit in de VS gewerkt en betalen ze netjes belasting in Nederland.
Veel van deze zogenoemde ’toeval-Amerikanen’ zijn zich niet bewust van deze verplichtingen totdat ze een brief krijgen van hun bank met vragen over hun FATCA-status, hun BV willen overdragen of verkopen, een erfenis of pensioen ontvangen of hun Amerikaanse nationaliteit willen opzeggen.
Opzeggen van nationaliteit: een complex traject
Juist dan blijkt: belastingplicht in de VS stopt niet vanzelf. En afstand doen van de nationaliteit is pas mogelijk na een complex en tijdrovend fiscaal traject. Voor wie afstand wil doen van de Amerikaanse nationaliteit, gelden namelijk strikte voorwaarden.
Zo moet men vijf jaar volledig compliant zijn met de Amerikaanse belastingaangifte, inclusief het indienen van FBAR-formulieren. Daarnaast mag iemand geen ‘covered expatriate’ zijn, bijvoorbeeld vanwege een hoog vermogen of niet-aangegeven inkomsten.
Tot slot verloopt het opzeggen van het Amerikaans staatsburgerschap via een officiële procedure bij de Amerikaanse ambassade of het consulaat. Daarbij moet de betrokkene onder meer Form 8854 indienen, waarin hij of zij verklaart fiscaal compliant te zijn, en worden consulaire kosten betaald. Pas na afronding van deze formele stappen wordt de afstand van het staatsburgerschap door de Amerikaanse overheid erkend.
Jouw rol als accountant: signaleren en verwijzen
Veel Nederlanders schrikken van de eisen. Sommigen hebben nooit aangifte gedaan, missen een SSN of weten niet hoe ze moeten beginnen. Een enkeling komt er pas bij de notaris of makelaar achter dat er iets mis is.
Als accountant ben jij vaak het eerste aanspreekpunt. Je klant vertrouwt op jouw expertise en wil snel duidelijkheid. Je hoeft geen Amerikaanse belastingexpert te zijn, maar je speelt wel een cruciale rol in het signaleren van risico’s en het voorkomen van fouten.
Hoe herken je een risicoprofiel?
Het begint bij het herkennen van signalen. Tijdens intake- of adviesgesprekken kun je gerichte vragen stellen om te bepalen of nader onderzoek nodig is. Stel bijvoorbeeld de volgende vragen:
- Bent u geboren in de Verenigde Staten?
- Heeft u een ouder met de Amerikaanse nationaliteit?
- Heeft u ooit een Amerikaanse Green Card gehad?
- Heeft u (ooit) een Amerikaans staatsburgerschap gehad of behouden?
Als een van deze vragen met ‘ja’ wordt beantwoord, is er reden om nader te onderzoeken of de klant belastingplichtig is in de Verenigde Staten.
Informeer de klant vervolgens over het Amerikaanse systeem van belastingheffing op basis van nationaliteit. Veel mensen weten niet dat zij mogelijk jaarlijks belastingaangifte in de VS moeten doen – zelfs als zij daar geen inkomen, vermogen of woonadres hebben.
Voorkom boetes en vertragingen door tijdige actie
Belangrijk is dat je daarna op tijd doorverwijst. De regels zijn complex, en doorverwijzen naar een specialist voorkomt dat je buiten je eigen mandaat treedt of onbedoeld fouten maakt die tot aansprakelijkheid kunnen leiden. Wie geen actie onderneemt, loopt immers het risico op hoge boetes – soms tot tienduizenden dollars – voor bijvoorbeeld het niet of te laat indienen van FBAR-formulieren.
Ook kunnen bankrekeningen worden bevroren als er geen geldig SSN of TIN kan worden overlegd. Fiscale onzekerheid kan daarnaast leiden tot vertraging bij bedrijfsoverdrachten, hypotheken of andere financiële transacties. En wie te laat start met het opzegproces, kan bovendien worden geconfronteerd met een onverwachte exit tax.
Herken op tijd de signalen
De Amerikaanse belastingplicht stopt niet bij de grens. Ook in jouw praktijk kun je te maken krijgen met klanten die, soms zonder het te weten, belastingplichtig zijn in de VS. Door tijdig de juiste signalen te herkennen en deskundige hulp in te schakelen, voorkom je stress, fouten en boetes voor jouw klant.
Deskundige hulp is essentieel
De ervaring leert dat samenwerking met specialisten hierin essentieel is. Americans Overseas biedt gratis informatie aan voor zowel klanten als accountants die met US persons te maken krijgen. Het team spreekt meerdere talen (Nederlands, Engels, Duits, Frans en Spaans) en helpt bij het aanvragen van een SSN, het indienen van Amerikaanse belastingaangiftes, het voldoen aan FBAR- en FATCA-verplichtingen en bij het volledige traject rond het opzeggen van de Amerikaanse nationaliteit.
